Akif Türk milliyetçisi miydi?

Herkesin tanıdığı isimler üzerinden tartışmalar üretmek her zaman için prim yapıyor. Mehmet Akif ile Necip Fazıl arasındaki dini algılama biçimlerindeki farklılıklara ilişkin birçok yazı okumuşsunuzdur. Ya da Akif neden cumhuriyetin kurucu kadrolarıyla, bilhassa M. Kemal ile bozuştu? Bu gibi tartışmalar zaten daha önceden söylenmiş şeylerin tekrarından oluşmadıkça ilgilisi tarafından dikkate değer bulunmaz.

Ulusalcılık bitti milliyetçilik verelim mi?

Temrin dergisi, bir önceki sayısında Prof. Dr. Nurullah Çetin'in Mehmet Akif'i Doğru Anlamak kitabını hediye etti. Kitap, tıpkı adı gibi iddialı bir çıkışa sahip ama bir akademisyenin dikkat etmesi gereken en önemli şeyden, zengin içerikten biraz yoksun gibi görünüyor. Adeta merhum Akif, şimdiye kadar yanlış anlaşılmış gibi sunulan kitapta, gerçekten de yeni denilebilecek bir şey yok. Akif'in şiirlerinden örnekler verilerek Yalçın Küçük'ün Akif'le ilgili basit ve art niyetli olduğu açık olan Kemalist iddialarına cevaplar veriliyor. Bununla birlikte kitapta Yalçın Küçük'ün laik Türk ulusçuluğuna karşı muhafazakâr milliyetçi bir söylem geliştirmiş Nurullah Çetin. İçeriğin dışında kitapta birçok anlatım bozukluğu olduğu da göze çarpıyor.

Yok olma mücadelesi ne demek?

Daha 'Önsöz'ün başında milli mücadele için uygun görülen sıfat şu: "Var olma, yok olma(?) mücadelemiz demek olan Milli Mücadele..."

Kitapta kendisi bir Arnavut olan Akif'in etnik anlamda bir Arnavut milliyetçiliği yapmadığı ama sosyolojik olarak ve kültürel aidiyet bağlamında Türk milliyetçiliği yaptığı öne sürülmektedir! Devamla Akif'in sadece 'Türk milleti için, Türk'ün kurtuluşu için' çalıştığı öne sürülmüştür! Oysa hepimizin iyi bildiği gibi Akif, Safahat'ta "Küfr olur, başka değil, kavmini sürmek ileri" demiş, milliyetçiliği değil, ümmet bilincini öne çıkarmıştır. Yine kitapta öne sürüldüğü gibi Akif'in "İslam'ın kahraman ordusu olan Türk ırkını kimsenin yok edemeyeceği" gibi ulusal temelli tezlerle işi olmayacağı açıktır. Bir milliyetçiliği reddetme adına yazılmış olan kitabın bir başka milliyetçilik elbisesini Akif'e giydirme gayretini ehl-i İslam'ın hoş karşılamayacağını öngörmek gerekir. Nitekim kitabı okuyan dostlar ya şaşırdılar ya da istihza ile geçiştirdiler. Hele de kitabın özellikle Safahat'a değinen bölümlerinde, Türkiye'de son dönem normalleşme sürecinin açılımlarına muhalif bir söylemin alttan alta sunuluyor olmasına ne demeli?

Oldu mu şimdi!

Hülasa; merhum Akif'in "Ne âlî kavm idik; hayfâ ki sen geldin sefîl ettin" mısraındaki 'âlî kavm'den kastının Yüce Türk Milleti olduğunu, hem de Akif'i doru anlatmak iddiasında olan bir kitapta öne sürmek; zorlama, tarafgir bir tevil değilse nedir? O Âkif ki Türk milliyetçiliği, laik, seküler bir Türk ulus projesi yüzünden, milli marşını yazdığı Türkiye'den ayrılıp Mısır'a gitmek zorunda kalmıştır, elbette "âlî kavm"den kastı Osmanlı şahsında İslam toplumudur. Böyleyken Akif'i Türk milliyetçisi göstermeye zorlamak, gerçekçi bir yaklaşım olmaktan uzaktır.