Ahmet Haşim’in Nesirleri

Edebiyat tarihçileri ve şairlerin önemli kısmı modern Türk şiirinin ilkleri arasında Ahmet Haşim’in ismini anarlar. Kısa denebilecek ömründe şairliğiyle öne çıkan Haşim’in nesirleri de gün geçtikçe önem kazanıyor. Özellikle “Şiir Hakkında Mülahazalar” isimli makalesi modern Türk şiirinin çerçevesini belirleyen ilk metinlerden biri kabul ediliyor. Galatasaray Sultanisi mezunu olan Haşim, bu yıllarda eğlence olsun diye başladığı şiiri ömrünün sonuna kadar sürdürmüş ve hayatının merkezine almıştır. Döneminin hiçbir akımına veya ideolojisine yüz vermeyen Haşim için “tek başına ve müdanasız” tabiri kullanılabilir.

İbrahim Demirci Ağabey’in doktora çalışması olan “Haşim’in Nesirleri” isimli eserde şairin 1901-1933 arasında kaleme aldığı düz yazılar ayrıntılı şekilde değerlendirilmiş. Bu yazılar aracılığıyla Haşim’in dünyaya bakışını, edebiyat anlayışını ve kendine has yönlerini öğrenebiliyoruz. Haşim için iki dünya arasında kalmış buhran dönemi şairi diyebiliriz. Arap kökenli âlim bir aile Alusilerin torunu olan diğer yandan Galatasaray Sultanisi’nde Fransız kültürüyle yetiştirilen Haşim’in hayatında Batı tesirinin ağır bastığını söyleyebiliriz. Özellikle 1924 yılında Paris’te uzun süre kalmasının doğrudan şiirine ve düşüncesine tesir ettiğini görüyoruz. Haşim, kendisiyle barışık olmayan ve bulunduğu her yerde kendisini eğreti gören sorunlu bir kişilik olarak tevarüs eder. Tanzimat aydınlarının genel özelliği olan bu durum Haşim’de daha derin izler bırakmıştır.

Henüz çocuk denecek yaşlarda yazmaya başlayan Haşim’in nesirleri, şairliği dolayısıyla itibara alınmıştır. İbrahim Demirci Ağabey’in tespit ettiği gibi pek çok yazısında bilgi yanlışları olduğu gibi Haşim’in dini konularda da pek çok yanlış anlamaya saplandığı görülüyor. Haşim için “Tevbe edemeden ölen Yahya Kemal” diyebiliriz. Çünkü Yahya Kemal geç de olsa tarihi ve dini değerlerinin kıymetini gören biriydi. Haşim ise buna eremeden hayata gözlerini yummuştur. Haşim’in şiirde olduğu gibi düz yazılarında da Fransız şairlerinin tesirinde kaldığını görüyoruz. Kimi Fransız şairlerini “peygamber” mertebesine çıkaran Haşim’in bu yaklaşımı kendisinden sonraki şairleri de etkilemiştir. İlhan Berk bunun örneklerinden biridir. Ebabil Yayınları arasından çıkan “Haşim’in Nesirleri” isimli çalışma Osmanlı’nın son dönemi ile Cumhuriyet’in ilk yıllarının kültür ortamını, özellikle de modern Türk şiirinin serencamını anlayabilmek için önemli ayrıntılar içeriyor. 600 sayfayı bulan çalışmada Haşim’in tüm yazıları ayrıntılı ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş. Bu eserin hem şairler hem de edebiyat araştırmacıları tarafından görmezden gelinemeyecek bir muhteviyatı olduğunu hatırlatarak bu kısa yazımızı sonlandıralım.

YORUM EKLE

banner26