, 28 Mayıs 2018
Amerikan Kütüphanelerinde Gönüllü Çalışmaları Yoğun Olarak Yürütülüyor

1842

Amerikan Kütüphanelerinde Gönüllü Çalışmaları Yoğun Olarak Yürütülüyor

''İnsanlar çeşitli nedenlerden dolayı gönüllü oluyorlar. Neredeyse her insan bir topluluk duygusu, topluma 'geri verme' isteği ve bir sorunun çözümünde pay sahibi olma gibi hislerle hareket eder. Ancak gönüllüler sıklıkla verdikleri kadar 'geri alma' imkanı bulurlar.'' Josh Wolf ve Bethany Turrentine, Amerikan kütüphanelerinde gönüllü çalışmaları üzerine Hatice A. Hatipoğlu'nun sorularını cevapladı.

İlgili Yazılar
Josh Wolf ile Amerika da Halk Kütüphaneciliği Üzerine
Josh Wolf ile Amerika’da Halk Kütüphaneciliği Üzerine

''Halk kütüphanecisi olmak gezegendeki en ödüllendirici işlerden biri. Öğretmenlerin aksine, belirli bir okul müfredatı veya programını takip etmek zorunda değiliz. Oyunlar, etkinlikler ya da ilgi çekeceğini düşündüğümüz herhangi bir konuda farklı öğrenme deneyimlerini tasarlayabiliyoruz.'' Josh Wolf, Monroe İlçe Halk Kütüphanesi’nin hizmetleri ve Amerika’da halk kütüphaneciliği anlayışı bağlamında Hatice A. Hatipoğlu'nun sorularını cevapladı.
16/05/2017 13:01
Çocukların Vazgeçilmez Mekanı Monroe İlçe Halk Kütüphanesi
Çocukların Vazgeçilmez Mekanı: Monroe İlçe Halk Kütüphanesi

Amerika'da toplumun her yaştan kesiminin kitap okumasına, sanat ve bilim etkinliklerine katılmalarına ortam ve imkân en ferah bir şekilde sağlandığı gibi bu kültür de gayet hâkim... Monroe İlçe Halk Kütüphanesi de yetişkinlere, gençlere ve çocuklara kaliteli imkânlar ve verimli hizmet sunan kütüphanelerden sadece biri. Hatice A. Hatipoğlu yazdı.
22/02/2017 13:01

Amerika’daki halk kütüphaneleri ve çocuk kütüphaneleri üzerine yazı serimizde bir farkındalık oluşturabilmek amacıyla; çocuklar, gençler ve aileler için sunulan donanımlı etkinlik ve programlardan bahsetmiştim.

Şimdi ise "Kütüphanelerde Gönüllü Faaliyetlerin İşlevi" meselesini gündeme getirmemiz gerektiğini düşünüyorum. Geçtiğimiz sene Bloomington’daki Openhearted Campaign adlı gönüllü bir grup tarafından Monroe İlçe Halk Kütüphanesi’nde tertip edilen “Ibn Battuta to Turkey’’programı; gönüllü organizatörlerden biri olarak bulunduğum, Türk kültür ve sanatını resmetmeye çalıştığımız bir etkinlikti. Topluluk Katılımı ve Öğrenim Hizmetleri Yöneticisi Josh Wolf, ferah ve dijital imkanlara sahip bir mekan sağlamıştı bizim için.

Türkiye Tanıtımı-2017 videosunu sunarak programa başlamıştık. Özbek asıllı Adam Shahrani, Mevlana Celaleddin Rumi ve Nasrettin Hoca’yla ilgili hikayeleri okurken çocukların merakla ve pürdikkat dinleyişleri gerçekten etkileyiciydi. Ayrıca Türk-İslam kültürüne ve sanatlarına dair hazırladığımız bir serginin yanı sıra, Türk tatlılarına dair lezzetler, Türkiye’nin tüm güzelliklerini resmeden dopdolu bir pano, "Kutu Kutu Pense" ve "Evet-Hayır" oyunlarımız ve çocukların Barış Manço şarkılarıyla samimi dansları görülmeye değerdi.

Türkiye’deki halk/çocuk kütüphanelerinde gönüllü faaliyetlere imkan tanıyan çalışmaların yaygınlaştırılması ve ortamların oluşturulması yönünde, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’nün teşvik edici adımlarının ve çabalarının giderek artacağını bilmek ise epeyce umut verici. 14-17 Kasım tarihlerinde düzenlenecek olan I. Uluslararası Çocuk Kütüphaneleri Sempozyumu da bu önemli ve anlamlı adımlardan biri.

Gönüllü çalışmalar nasıl bir koordinasyonla gerçekleştiriliyor?

Kütüphanelerde gönüllü çalışmaları daha kurumsal ve aktif hale getirmek için gerek üniversitelerle gerekse sivil toplum kuruluşlarıyla, gönüllü kurumlarla ve gruplarla iş birliğini koordineli olarak yönetmek gayet mümkün.

Josh Wolf’a göre eğitim ve uzmanlık gerektiren pozisyonlarda gönüllülere başvurulmuyor. Gönüllü grupların sunmak istedikleri beceri ve bakış açısı kütüphanenin stratejik misyonu ile uyumluysa ve altyapısı sağlamsa, programı sunmalarına yardımcı olmak için kütüphane personeli ve yönetimi olarak ellerinden gelen desteği veriyorlar.

Wolf, "Ibn Battuta to Turkey" programına atfen; "Openhearted Campaing bünyesinde gerçekleştirdiğiniz Türk Kültürü programınız bunun mükemmel bir örneğiydi. Kütüphane ile Openhearted girişimi Müslüman olmayan toplumu eğitme hedefini paylaşırken, aynı zamanda Müslüman toplumun da burada iyi karşılandığını göstermiş oluyor. Programa katılan herkes, sahip oldukları uzmanlıkları ve bakış açılarıyla, topluluğumuza gayet özgün ve nesiller arası bir tecrübe sunmuş oldu." şeklinde memnuniyetlerini dile getiriyor.

Ayrıca gençleri bazı programlarda gönüllü liderlik etmelerine teşvik edip imkan tanıdıklarını, gönüllü faaliyette bulunmanın bizzat gönüllü olanlara bireysel getirisini, kişisel bağlantılar kurmaları ve bilgilerini başkalarıyla paylaşmanın tadını çıkarmaları açısından işin en anlamlı kısmı olduğunu vurguluyor.

Aynı zamanda Wolf, personel gibi çalışan uzun vadeli gönüllülerden bahsediyor: "Birincisi; Indiana Üniversitesi Kütüphanecilik Bölümü’nden gelen stajyer öğrenciler. Stajın yapısı gereği öğrenciler ders kredisi karşılığı 12 hafta boyunca kütüphanede gönüllü olmak için okula harç ödüyorlar. Buna karşılık, gerçek dünyadaki profesyonel kütüphane deneyimini yaştmış oluyorlar. İkincisi; VITAL (Yetişkin Öğrencilere Özel Derslerde Gönüllüler). Bu program türünde gönüllüler yetişkinlere okumayı öğretmek için bire bir görüşmeler halinde uzun süreli bir zaman taahhüdünü ortaya koyuyorlar. Bu programda, Amerika'ya yeni gelmiş, dil bilmeyen yetişkinlere konuşma pratiği için gönüllüler de yardımcı olmakta. Üçüncüsü ise; kütüphanedeki kitap satış yeri. Haftada dört gün açık olan bu mekan çoğunlukla gönüllüler tarafından yönetiliyor."

Monroe İlçe Halk Kütüphanesi Öğrenme Hizmetleri Bölümü- Topluluk Katılım Müdür Yardımcısı Bethany Turrentine ile, kütüphanedeki gönüllü çalışmaların kurumsallığı, stratejisi ve faydaları üzerine bir röportaj gerçekleştirmemi sağladığı için ayrıca Josh Wolf’a müteşekkirim. Bu röportaj sayesinde anlaşılacak o ki; gönüllüleri koordine eden bir pozisyonun bulunması her halk kütüphanesi için elzem...

Monroe İlçe Halk Kütüphanesi’nde gönüllülüğe dayalı ne tür etkinlikler gerçekleştiriyorsunuz? Göreviniz boyunca gönüllü bir çalışma içinde bulundunuz mu hiç?

Kütüphanede Öğrenme Hizmetleri Bölümü’nde (VITAL) topluluk katılımına yönelik müdür yardımcısı pozisyonunda görev alıyorum. Doğrudan gönüllü değilim, daha ziyade yetişkinler için özel ders hizmetleri veren gönüllüleri koordine ediyorum. VITAL öğretmenleri, yeni gönüllü ve öğrencilerin işe alınmasına destek olmak, bağış toplama etkinliklerinde yardımcı olmak ve okuma- yazma, Matematik ve İngilizce dil becerilerini geliştirmek isteyen yetişkinlere doğrudan eğitim gibi önemli konularda faaliyet gösteriyorlar. Gönüllü öğretmenler, haftalık dersler ve etkinlikler düzenleyerek öğrencilerin okur yazarlık ve dil becerilerini geliştirmelerine yardımcı olmaktan sorumlular. Haftada bir kez en az bir buçuk saat eğitmenlik için, ayrıca 30 dakika kadar da ders planlama amacıyla zaman ayırmakla yükümlüler.

Program koordinatörü olarak sıklıkla yeni gönüllüleri işe almak ve VITAL hizmetleri konusunda farkındalık yaratmak için toplumsal kurumlara ulaşıyorum.

Aynı zamanda yeni öğretmenler için ilk oryantasyonu ve sonrasında sürekli eğitim ve danışmanlık için desteği sağlıyoruz. Ayrıca, hedeflerini ve öğrenme ihtiyaçlarını değerlendirmek için yeni öğrencilerle bir araya gelip, onların birebir öğretmen veya uygun bir konuşma pratiği grubu ile eşleştirme dahil olmak üzere öğrenim kaynakları bulmalarına yardımcı oluyor, online eğitim materyallerine veya VITAL koleksiyonunda yer alan materyallere yönlendiriyorum. VITAL katılımcıları için etkinlikler planlıyorum ve sosyal medya, bloglar ve bültenler yoluyla aktif olarak tanıtım üzerinde çalışıyorum. Ayrıca, anketleri ve değerlendirmeleri kullanarak program çıktılarını ölçmekteyim.

Gönüllü hizmetlere katılım, kullanıcı / ziyaretçi açısından ne kadar önemli ve yararlı sizce?

VITAL programının başarısı için gönüllüler çok önemli bir rol oynuyor. Bireylere ve gruplara yönelik eğitim vererek yılda 5.000 saatlik doğrudan hizmet sunmaktalar. Kullanıcı açısından bakıldığında, VITAL gönüllüleri toplulukla önemli bir bağ sağlar. Dil ve okuma-yazma öğrenimini destekleyerek, öğrencileri yeni şeyler denemeye teşvik eder, becerilerine güvenmelerine yardımcı olur, bağımsız ve kendine yeterek çalışmalarına zemin sağlar. Ayrıca, kültür rehberi niteliğiyle, özellikle Amerikan kültürüne aşina olmayan yabancı kullanıcıların karmaşık sosyal ve ekonomik sistemlere adaptasyonuna yardımcı olurlar.

Gönüllü olmanın bilhassa gönüllüler için faydasından bahseder misiniz? Sosyal veya ekonomik anlamda kütüphanelerde gönüllülüğü teşvik edici unsurlar var mı?

İnsanlar çeşitli nedenlerden dolayı gönüllü oluyorlar. Neredeyse her insan bir topluluk duygusu, topluma "geri verme" isteği ve bir sorunun çözümünde pay sahibi olma gibi hislerle hareket eder. Ancak gönüllüler sıklıkla verdikleri kadar "geri alma" imkanı bulurlar. Yeni insanlarla tanışmak, farklı bir kültür veya dil öğrenmek onları mutlu eder. Ayrıca, gönüllülükleri sırasında değerli beceriler de kazanırlar. Genç gönüllüler (18-25 yaş arası) için dersler onlara deneyim kazandırır, özgeçmişlerini oluşturur ve kariyer yollarını belirlemelerine yardımcı olur. 26-65 yaşlarındaki gönüllüler için, verdikleri hizmet, bir kişisel arzuyu veya hedefi yerine getirebilir; sosyal bağlantılar ve network oluşturma olanakları da sağlayabilir. Emekli gönüllüler (65 yaş üstü) ise birikmiş bilgi ve becerilerini rahat, keyifli bir ortamda aktarma imkanı bulurlar. Ayrıca genç gönüllülere danışmanlık yaparlar, danışma kurullarında bulunup diğer idari program faaliyetlerine yardımcı olurlar ve böylelikle daha derin bir hizmet düzeyi sağlarlar.

Yönetim konusuna gelince; her yaştan gönüllü bulmak, yeteneklerini değerlendirmek ve bunları organize edip kendilerine uygun bir role yerleştirmek tabii ki dikkatli ve planlı bir koordinasyon gerektiriyor. Bunun için kayıt tutma, stratejik planlama, grupları destekleme, empati, insanlar arası ilişkiler ve iletişim gibi becerilere sahip olmak mühim.

 

Röportaj: Hatice A. Hatipoğlu