, 16 Aralık 2017
Bir Futbolcunun Çok Ötesinde Muhammed Aboutrika

1700

Bir Futbolcunun Çok Ötesinde: Muhammed Aboutrika

Mısır’da yıllarca formasını giydiği Al Ahli kulübü gibi Mısır halkının ortak değeri sayılan bir futbolcu da var: Muhammed Aboutrika. 'Ülkenin efsanevi futbolcusu, birçok Mısırlının kahramanı' gibi sıfatlarla kendisini anmak hiç abartı olmayacaktır. Felsefe tahsili gören Aboutrika, tevazuuyla ve sosyal meselelere duyarlılığıyla da geniş kesimlerin sevgisini kazandı. Deniz Baran yazdı.

İlgili Yazılar
Malcolm X in Seyahatinden Bugüne Ortadoğu da Neler Değişti
Malcolm X’in Seyahatinden Bugüne Ortadoğu’da Neler Değişti?

Malcolm X'in Ortadoğu ülkelerine seyahatleri, siyasi çekişmelerin ve liderlik iddialarının revaçta olduğu bir dönemi yansıtması açısından da büyük önem taşımaktadır. Ömer Koçyiğit, Malcolm X'in Mısır ve Suudi Arabistan ziyaretlerine değindi.
15/06/2017 11:11
Denizi ve Otantik Yapısıyla Mısır'da Güzel Bir Şehir Dahab
Denizi ve Otantik Yapısıyla Mısır'da Güzel Bir Şehir: Dahab

Dahab, Mısır'ın ünlü turizm noktası Sharm el Sheikh ile aynı kıyıları paylaşmasına rağmen daha küçük, daha el değmemiş, daha otantik ve en önemlisi de coğrafi olarak daha ilgi çekici bir yapıya sahip. Üstelik tam olarak oturmamış, imar edilmemiş bir şehir oluşu, Dahab'a sanki doğa ile iç içe, daha ferah ve otantik bir şehir görünümü katıyor. Deniz Baran yazdı.
02/02/2017 13:01
Darbelere Direnen Şarkılar Marşlar video
Darbelere Direnen Şarkılar, Marşlar (video)

Ülkelerin yaşadıkları darbe girişimleri sonrasında demokrasiye adanan şarkılar ve marşlar bestelendi. Birliğe ve mücadeleye vurgu yapan şarkılar, darbelerle birlikte hatırlandı. Çeşitli ülkelerin darbe karşıtı müziklerini bir araya getirdik.
08/08/2016 15:03
İskenderiye de Bir Sufi Şair Şerefüddin Busir
İskenderiye’de Bir Sufi Şair: Şerefüddin Busirî

İskenderiye’ye ayak basmadan önce adını dahi duymadığım bu sufi şairin tüm Arap dünyasını etkileyecek bir üne ve eserlere sahip olduğunu fark ettim. Benim gibi Buseyri’den habersizlere en azından onun adını fısıldama, bu büyük İslam şairini hatırlatma mahiyetinde bir yazıyı vazife bildim. Deniz Baran yazdı.
30/07/2016 13:01
Akdeniz in Kadim Limanı İskenderiye
Akdeniz’in Kadim Limanı: İskenderiye

İskenderiye bugün nasıl? Ben ziyaretimde ne umuyordum, ne buldum? Maalesef Mısır’ın diğer büyük şehirleri gibi üzücü bir manzara: Yerlere atılmış ve üstü toz tutmuş bir “inci”…
25/07/2016 08:08
Darbenin 3 Yılında Mısır Gençliği
Darbenin 3. Yılında Mısır Gençliği

"Hayatta hiçbir vizyonum yok gibi hissediyorum. Neyi ne için yapıyorum bilmiyorum. Hayat öyle geçip gidiyor… Bir yanım kayıp gibi." Deniz Baran, darbenin üçüncü yılında, Mısırlı gençlerin düşüncelerini, hislerini, yaşamlarını aktarıyor..
11/07/2016 14:02

Eğer ortalama ya da kendi takımına/ligine fazlaca odaklanmış bir futbolseverseniz, futbol ligimizin Avrupa Futbol Federasyonu, yani en kaliteli ve reytingi en yüksek futbol havzasında yer almasından ötürü diğer kıtalarda futbolun nasıl bir popülariteye sahip olduğuna dair fazla fikir sahibi olmayabilirsiniz. Böyle bir durumda, “şampiyonlar ligi” denince de aklınıza gelecek ilk –ve belki de tek- şey, Avrupa Şampiyonlar Ligi olacaktır. Fakat Güney ve Kuzey Amerika’nın da, Asya’nın da, Afrika’nın da son derece heyecanlı bir rekabete sahne olan ve kıta çapında ilgiyle takip edilen kulüp şampiyonaları, yani “şampiyonlar ligleri” mevcut. Elbette, burada olduğu gibi, her kıtanın “deve” ve “cüce” futbol ülkeleri de…

Futbolun kıtanın büyük kısmında büyük anlamlar ifade ettiği Afrika kıtası da kendi şampiyonlar ligi finalini (daha doğrusu iki ayaklı finalin son maçını) geçtiğimiz hafta içerisinde (4 Kasım 2017) heyecanla takip etti. Kulüp bazında baktığımızda kıtanın güçlü futbol ülkeleri olan Sahraüstü ülkelerinden iki tanesini, Mısır ve Fas’ı temsil eden takımlar, ülkelerine final heyecanını yaşattılar. Afrika Şampiyonlar Ligi’ni en çok kazanan takım olan Mısır devi Al Ahli, bu sefer kupaya uzanamayıp Fas temsilcisi Wydad Casablanca’ya boyun eğdi.

Afrika Şampiyonlar Ligi’nde 9. şampiyonluğunu kutlama fırsatını son adımda kaçıran Al Ahli, Mısır’ın en popüler futbol takımı ve Mısır halkı için çok şey ifade ediyor. Gerçi birçok ülkede ülkenin en büyük futbol kulüpleri sadece birer futbol kulübü olmanın ötesinde anlamlar taşıyor ancak Al Ahli, kimlik politikalarıyla ayrışmış Mısır halkının ekseriyetinin ortak değerlerinden biri olarak ayrıca önem arz ediyor.

Büyük saygı duyulan bir şahsiyet

Mısır halkının geneli nezdinde büyük önem arz eden tek “futbol unsuru”, Al Ahli değil. Mısır’da Al Ahli ve futbol denince akla gelen ilk kişi olan ve yıllarca formasını giydiği bu kulüp gibi Mısır halkının ortak değeri sayılan bir futbolcu da var: Muhammed Aboutrika. “Ülkenin efsanevi futbolcusu, birçok Mısırlının kahramanı” gibi sıfatlarla kendisini anmak hiç abartı olmayacaktır. Zira o, Mısır Milli Futbol Takımı’nın 2013 yılındaki Amerikalı teknik direktörü Bob Bradley’in dediği gibi, “Sadece bir oyuncu olarak değil, bir insan olarak büyük saygı duyulan şahsiyet”…

Ofansif orta saha olarak görev yapan ve sadece mevkisinin değil, tüm zamanların en iyi Mısırlı futbolcularından biri addedilen Muhammed Aboutrika’nın ismine, yüksek yeteneğine rağmen Afrika’dan Avrupa’ya gelmeyen nadir futbolculardan biri olduğu için aşina olmayabiliriz ancak Aboutrika hem futbol yeteneği ile hem de şahsiyetiyle Mısır’da ve tüm Arap dünyasında oldukça saygıdeğer bir konuma sahip.

Felsefe tahsilli futbolcu

Felsefe ve politika ile ilgili olan ve bu konulardaki görüşlerini yansıtmaktan geri durmayan futbolcular her daim özel bir ilgiye mazhar olmuşlardır. Brezilyalı Socrates, Arjantinli Maradona, Liberyalı Weah gibi… 1978 doğumlu Aboutrika bu saydığımız isimler kadar sansasyonel çıkışlarla adından söz ettirmiş olmasa da bu kategoriye sokulabilecek bir futbolcu. Kahire Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde lisans eğitimini tamamlaması dahi nadir görülebilecek bir futbolcu profili olduğunun işareti.

Aboutrika, yıllarca Mısır’ın küçük takımı Tersana’da top koşturduktan sonra kariyerindeki çıkışı geç yakalamış bir isim. 2004 yılında Mısır’ın en büyük takımı Al Ahli’ye transfer olduğunda bir futbolcu için çok da genç bir yaşta değildir fakat yükselişi hızlı olacaktır. Büyük yeteneklerine karşın hem oynadığı kulüplere sadakati sebebiyle hem de muhtemelen kariyerindeki yükselişi biraz geç yakaladığı için Afrika dışına transfer olmayan Aboutrika, bu kıtada elde ettiği başarılarla bir Mısır ve Afrika efsanesi hâline gelmiştir. 2006’dan 2013’e kadar 4 kez “Afrika’da Yılın En İyi Oyuncusu” ödülüne layık gösterilmesi (bu ödül sadece Afrika kıtasında oynayan oyunculara veriliyor) bunun en büyük göstergesidir.

İtalyan futbol yorumcusu Gabriela Marcotti, Aboutrika’yı Avrupa ve Güney Amerika liglerinde forma giymeyen muhtemelen en iyi futbolcu ve istese İspanyol veya İngiliz liginde oynayıp milyonlar kazanabilecek bir oyuncu olarak tanımlamıştır. Al Ahli ile 4 kez kıtanın en büyük kupasına ulaşmayı başardığı gibi yaşadığı başarılar kıtalararası ölçeğe ulaşmış ve 2006 yılında FIFA Kulüpler Dünya Kupası’nda takımıyla bronz madalya kazanmayı başarmıştır. Al Ahli’nin tüm bu başarılarına önderlik etmesi, kendisinin Mısır halkının gözünde büyük takdire mazhar olmasını sağlamışsa da onu asıl kahramanlaştıran yönü, tüm bu ilgiye rağmen gösterdiği tevazudur: Al Ahli’nin 2006 yılındaki Afrika Şampiyonlar Ligi şampiyonluğunun ardından takımın kaptanı ve baş kahramanı olarak verdiği basın demecinde, “Şu, sadece tek bir oyuncuyu övme huyunu bırakmamız lazım. Kupayı kazanan, Aboutrika değildi, bütün takımdı. Diğerlerinin katkısı olmadan ben hiçbir şey yapamazdım. Futbol takımla oynanan bir oyundur, tenis veya squash gibi değildir.” diyerek mütevazı tavrını ortaya koymuştur.

Elbette Aboutrika’nın kariyerindeki başarılar sadece kulüp kariyeriyle sınırlı değildir ve nitekim onu milli bir kahramana dönüştüren asıl husus da Mısır Milli Takımı ile kazandığı sayısız başarıdır. Yine 2006’dan başlamak üzere Mısır’ın üst üste 3 kez Afrika Kupası’nı kazanmasına öncülük eden isimdir. Hatta 2008 yılındaki finalde Kamerun’a karşı galibiyet golü onun ayağından gelmiştir. Kendisi, milli takım kariyerinin son demlerinde, Londra 2012 Olimpiyatları’nda gençlerden oluşan milli takıma ağabeylik yapmış ve olimpiyatlarda boy gösterme fırsatını da yakalamıştır.

2013 yılının sonunda ise kendisini bir efsaneye dönüştüren futbolculuk kariyerine nokta koymuştur.

Toplumsal bir figür olarak Aboutrika

Daha önce de yazdığım gibi, Aboutrika sadece futbolculuğu ile değil, futbol dışındaki faaliyetleri ve kişiliği ile alakalı birçok sebepten ötürü de Mısır halkının sevgisini kazanmış bir isimdir. Politik hadiselerdeki tutumu da buna dâhildir.

2008 Afrika Uluslar Kupası’nda Mısır’ın Sudan’a karşı üçüncü golüne imza atan Aboutrika, gol sevinci sırasında formasını çıkarıp İsrail’in Gazze’ye olan ablukasını protesto etmek “Gazze’nin Yanındayım” yazılı tişörtünü göstermiştir. Bu hareketinden ötürü sarı kart görüp Afrika Futbol Federasyonu (CAF) tarafından disiplin soruşturmasına uğrasa da şüphesiz ki halkın kalbini kazanmıştır. Zira Filistinli insanlar Aboutrika’nın fotoğraflarıyla sokaklara çıkmış ve kendisine şükranlarını göstermiş, hatta Aboutrika sayesinde Al Ahli’nin galibiyetlerini kutlar olmuşlardır. Gazze’deki Al Hilal Futbol Kulübü’nün genç takımının oyuncuları 22 numaralı Aboutrika formasıyla sahaya çıkıp onu öven pankartlar taşımışlardır. Bu protestosuna dair sorulara, Al Jazeera’de yanıt veren Aboutrika, Gazze’de abluka altında olan çocukların acısını içinde hissettiğini söylemiştir.

Aboutrika, Mısır’daki devrim sürecinde Tahrir Meydanı’nda kılınan namazlara katılarak Tahrir’deki protesto hareketlerinin kamuoyu nezdinde meşruiyet kazanmasında önemli bir rol oynamıştır.

Mısır’ın yakın tarihindeki en önemli hadiselerden biri olan, 1 Şubat 2012’deki Port Said Stadyum Katliamı’ndan hemen sonra tepki olarak iki arkadaşıyla beraber futbolu bıraktığını açıklamış (daha sonra geri dönmeye ikna olacaktı) ve katliamdaki her bir kurbanın evini ziyaret etmiştir.

Ayrıca Afrikalı bir futbolcu olarak kıtasındaki insani meselelere kayıtsız kalmayıp “Her sporcunun toplum içerisinde insani bir rolü vardır. Sadece kendi için değil, diğerleri için de yaşar. Hayır işlerine katılmayı seviyorum ve yoksul insanlara yardım etmek için elimden geleni yapıyorum. Futbolu insani işler için kullanmak istiyorum” ve “İslam, yoksulluk problemiyle zekat yoluyla mücadele eder. Yoksul kesimlerin toplum içerisinde başkalaştırılmaması için onlara elimizden gelen yardımı yapmalıyız.” demiştir. BM Dünya Gıda Programı’nın gönüllü elçilerinden biri olmuş ve Zinedine Zidane, Ronaldo gibi dünya çapında ünlü futbolcularla birçok uluslararası yardım organizasyonunda yer almıştır.

Aboutrika’nın gönüllü olarak yer aldığı hayır işleri sadece yoksulluk ve açlıkla mücadele ile de sınırlı değildir. Kanser hastası çocuklara destek yahut kan bağışı konusunda bilinçlenme yaratmak için de birçok etkinlikte bulunmuştur.

Terör listesindeki milli kahraman

Aboutrika, aktif futbolculuk kariyerine nokta koyduktan sonra Arap dünyasının yaygın spor kanalı beIN Sports’da spor yorumculuğu yapmaya başlamıştır. Ancak futbolcu iken sadece futbol ile anılmayan ismi, kariyerini noktaladıktan sonra da başka meselelerle anılmaya devam etmiştir. Kendisi, 2015 yılında Mısır’daki darbe rejiminin muhaliflere olan yaptırımlarından nasibini almış ve Müslüman Kardeşler üyesi olduğu iddia edilen bir kişiyle aynı şirketin ortakları olduğu gerekçesiyle tüm malvarlığı dondurulmuştur. İtirazları Mısır yargısınca geri çevrilmiştir.

2016 yılında ise Aboutrika’nın adı siyasi bir meseleden ötürü dünya basınında geçmiştir, zira Mısır otoriteleri, Aboutrika’nın adını terör listesine eklemiştir. Dünya çapında şok etkisi yaratan böyle bir karar, Mısır’daki rejim destekçisi kesimler nezdinde dahi eleştiri konusu olmuştur.

Yazıyı tatsız bir şekilde değil, Arap dünyasının gelmiş geçmiş en iyi futbolcularından biri olarak kabul edilen ve aynı zamanda Arap dünyasında kamusal bir figür hâline gelen Aboutrika’nın yeteneklerini ortaya koyan bir video ile kapatalım: https://www.youtube.com/watch?v=_3qma1LgUXY

Bu da neredeyse 2,5 milyon takipçisi olan Twitter adresi: https://twitter.com/trikaofficial?lang=en

 

Deniz Baran






İlgili Konular