, 24 Eylül 2017
Okuduğu Çerkesçe Mevlid ile Ünlendi Hafız Fahrettin Abatay

Fahrettin Abatay

2405

Okuduğu Çerkesçe Mevlid ile Ünlendi Hafız Fahrettin Abatay

İnternetin, bilgisayarın olmadığı o zamanlarda Anadolu'nun birçok yerinde Çerkeslerin Fahrettin Abatay'dan haberdar olmaları, adını bilmeleri ve kendisine minnet duymaları, Çerkesçe Mevlid kaseti vesilesi iledir. Cihat Demirci yazdı.

Sene doksanlar, doksanların da sonu... Ankara'nın Mamak ilçesinde ekserisi Çerkeslerden oluşan Boğaziçi mahallemizde babamların ve arkadaşlarının heyecanla bir kasetten bahsettiklerini, o kasede bir şekilde ulaşıp elden ele eski usullerle çoğaltıp dağıttıklarını, özenle çocukların erişemeyecekleri yerlerde saklayıp ara ara dinlediklerini ve üzerinde uzun uzun konuştuklarını hayal meyal hatırlıyorum. Mevzubahis kaset, Çerkesçe okunmuş bir mevlit kaseti idi. İnternetin, bilgisayarın olmadığı o zamanlarda Anadolu'nun birçok yerinde Çerkeslerin Fahrettin Abatay'dan haberdar olmaları, adını bilmeleri ve kendisine minnet duymaları bu kaset vesilesi iledir.

Süleyman Çelebi tarafından 15. yüzyılda yazılan Vesiletü'n-NecatMevlîd-i Şerîf olarak bu coğrafyada bilmeyen yoktur. 1906 yılında Düzce'de yaşayan üç çerkes; Abdurrahman Efendi, Zekeriya Efendi ve Yusuf Efendi bu eseri Çerkesçe'ye çevirip İstanbul'da yayınlamışlardır. Eserin dili de kendileri Şapsığ olduğu için Şapsığca'dır. Aslına uygun bir şekilde çevrilen eser çok da basılıp çoğaltılmamasına rağmen Anadolu'da yaşayan Çerkesler arasında kabul görmüş ve bilinip okunur hale gelmiştir.

İşte Fahrettin Abatay bu eseri kendi makam bilgisinin de marifeti ile asıl makamına uygun olarak okumuş ve dönemin şartlarında kayıt altına alıp yayınlamaya muvaffak olmuştur. Kendisi 14 makam üzere okuduğu bu kayıtların Kafkasya'da ve Anadolu'da çokça dinlendiğini ve Adige olmayanların dahi hoşuna gidip rağbet gördüğünü ifade etmiştir.

Hocaları: Gönenli Mehmed Efendi, Hafız Hasan Akkuş, Sadettin Kaynak

Peki, kimdir Fahrettin Abatay? Fahrettin Abatay, 1934'te Balıkesir'in Susurluk ilçesi Demirkapı köyünde doğmuş, Kur'an kıraati tahsili üzerine bir hayat şekillendirmiş ve zarafet ile yaşadığı hayatını 22 Kasım 2014'te Bandırma'da sonlandırmış, bekâ âlemine göçmüştür. Meşhur bir hafız ve musikişinastır. Sadettin Kaynak'ın öğrencisidir.

Demirkapı köyünde hafızlığını tamamladıktan sonra Balıkesir’de kuyumcu çıraklığı yaparken, Türkçe ezan devrinin bitip ezanlar aslı üzere okunmaya başladığı günlerden birinde radyoda güzel bir Kur'an tilavetine denk gelen Fahrettin Abatay, okunan kıraate meftun olur ve, "Ben de böyle Kur'an okumalıyım." diyerek kendi çabaları ile Bandırma üzerinden gemi ile İstanbul'a gider. Fatih Camii’ni sorarak bulup Gönenli Mehmed Efendi'ye derdini anlatır. Gönenli Mehmed Efendi onu bir kuyumcunun yanında çırak olarak işe sokar ve aynı zamanda medreseye kaydını yapar. Beş yıla yakın Gönenli Mehmed Efendi’den ders alır. Hocaefendi daha sonra Fahrettin Abatay’ı Nuruosmaniye Camii’ne Hafız Hasan Akkuş hocaya bir pusula ile gönderir. Fahrettin Abatay, onun da aracılığıyla Sadettin Kaynak'ın öğrencisi olur ve musiki derslerine uzun süre devam eder.

İstanbul'da yedi sene mevlithanlık yapan Abatay, buradan Balıkesir'e Zağnos Paşa Camii’ne gelir, müezzinlik görevinde bulunur. Tekrar İstanbul'a dönen ve bir rahatsızlık neticesinde Bandırma'ya göçen Abatay, burada yine kuyumculuk işleri ilgilenir. Bandırma'nın meydanında bulunan Haydarçavuş Camii’nin uzun yıllar müezzinliğini yapması sebebiyle Bandırmalıların gönlünde ayrı bir yer edinir. Emekli olana kadar bu vazifeyi icra eden Fahrettin Abatay, aynı zamanda hac malzemeleri satmak üzere bir dükkân açar ve vefatına kadar bu dükkânında ticaret ile meşgul olur.

Kur’an kıraatleri ve Çerkesçe Mevlid kayıtları internette

Abatay’ın annesi Abhaz, babası Şapsığ'dır ve her ikisinin şivesini de bilmesine rağmen uzun bir süre uğraşıp Şapsığ şivesini geliştirir ve Şapsığca kaleme alınmış olan Mevlid-i Şerif'i okur, yayınlar. Kendisi ile yapılan bir röportajda, Gönen'in Bayramiç köyünde birisinin elyazması bu eseri kendisine getirmesinden sonra Çerkesçe Mevlid kitabını tanıdığını ve akabinde Düzce'de bilenlerden makamı ile dinlediğini ifade etmiştir. Yaptığı işi yani makamı ile Çerkesçe Mevlid'i okumanın zor olduğunu söyler ve, "Benim bu işi hakkıyla yapabilmemin dört sebebi var." der:

1. Makam bilgisi. Bütün makamları bildiğini ve iyi hocalardan iyi bir müzik eğitimi aldığını ifade eder.

2. Mevlithan olması. İstanbul'da bu işi yıllarca yapmıştır.

3. Şapsığca bilmesi. Kendisi Şapsığ'dır ve iyi derecede dile hâkimdir. Şapsığ dilinin iyi korunduğunu ve en güçlü ifadenin Çerkesce'de Şapsığ şivesinde olduğunu söyler.

4. Osmanlıca bilmesi.

Hafız Fahrettin Abatay, on dört makamda okuduğu yayınları önce Saadettin Kaynak'ın öğrencisi ve kendi arkadaşı Amir Ateş'e dinletmiş, onun besteyi beğenmesinden aldığı cesaretle İstanbul Müftülüğü’nden izin alıp iki kaset halinde İhlas Yayıncılık'a yayınlatmıştır.

Meraklılarına hususiyetle tavsiye edilir ki Abatay'ın Çerkesçe Mevlid kayıtları, Çerkesçe duaları ve hicaz, bestenigar, uşak, hüzzam, acemaşiran, karcığar, eviç, uşak, kürdili hicazgar ve suzinak gibi farklı makamlardaki Kur'an ve ezan kıraatleri internette bulunmaktadır.

Hafız Fahrettin Abatay - Çerkesçe Mevlid-i Şerif - Miraç bahsi

 

Cihat Demirci





Yorum
KADİR BİLMEK
ABDURRAHMAN KURAL
CİHAT DEMİRCİ BEY!FAHRETTİN ABİ'NİN BU KASET NEDENİ İLE ÇEKTİĞİ SIKINTILARI BİLEN BİRİ OLARAK SİZİ TEBRİK EDİYORUM. RAHMETLİ KENDİ GAYRETLERİ İLE BU ÇALIŞMAYI YAPTI.MADDİ KÜLFETLERE KATLANDI.HATTA KASET GÖNDERDİĞİ DERNEKLER ÖDEME YAPMADI V.S.SİZE TEŞEKKÜR EDİYORUM.
14/09/2017, 09:48
Fahrettin Abatay
A. Bayram
Kendisiyle uzun sohbetler yapma Şerefine kavuştum. Bilgili, hafızası güçlü, muhakeme kabiliyeti olan, insanları seven, hem Kafkasya'yı hem Türkiye'yi seven, İslama bağlı, özgür iradeyi seven, adalet duygusu yüksek bir insandı. Nur içinde yarsın, ruhu Rabbıma emanet...
31/08/2017, 09:42

İlgili Konular