, 24 Şubat 2017
Diyanet in Esmer Müslümanları

2461

Diyanet’in Esmer Müslümanları

Bütün insanlığa gönderilmiş ve her renkten, kültürden, milletlerden çok çeşitli, renkli Müslümanlara hitap eden İslam, Süleymaniye Camii’nin duvarlarında sadece esmer renkli Müslümanları namaza çağırıyordu. Ümit Savaş yazdı.

Geçtiğimiz haftalarda, uzun bir aradan sonra Erzurum üzerinden İstanbul’a gittim. Cumartesi günü Dünya Bizim toplantısındaki güzel sohbet ve fikir alışverişinden sonra Süleymaniye Camii’ne uğradım. Caminin avlusuna geçerken Türkiye Bilimler Akademisi’ne tahsis edilmiş olan, Mimar Sinan’ın yaptığı bir medreseyi gördüm. Medresenin Bilimler Akademisi uhdesinde kullanılması yerinde olmuş.

Camiden içeri girerken, giriş kapısının kenarındaki üç afiş gözüme çarptı. Namaza özendirmek için namaz çağrısı yapan tanıtım afişleriydi bunlar. Daha önce hiç dikkatimi çekmemişti. Bulunduğum şehirde asılmamış mıydı? Asılmış da dikkatimi mi çekmemişti? Belki o anlık bir farkındalık oluştu. İlk olarak caminin kapısında namaza çağrı afişinin bulunmasını garipsedim. Bunları görecek kadar gelen adam zaten camiyle, namazla barışık birisidir?! Esas daha farklı yerlere de asılmalıydı diye düşündüm. Belki asılmıştı? Bu gibi düşüncelerle Süleymaniye’nin etrafında gezinirken afişleri de göz ucuyla incelemeye başladım ve bir detay dikkatimi çekti.

Esmer Müslümanlar

Daha önce hiç düşünmemiştim. Diyanet’in afişlerinde kullanılan Müslümanların hepsi esmerdi! Sadece bu afişlerde mi böyle, başka afiş var mı diye düşünüp araştırma yaptığım zaman, afişlerin 2015 yılı Camiler Haftası etkinlik afişleri olduğunu gördüm. Sitelerinden, başka hangi afişler kullanılmış diye baktım. Süleymaniye Camii’nde gördüğümden farklı bir başka afiş yoktu.

Batıda İslam’ın “Batılı bir din” olmadığına, biraz da algı operasyonu uygulanarak, daha çok esmer, siyahi, Ortadoğuluların dini olduğuna yönelik bilinçli bir çarpıtılmış medya dili kullanılır. Bundaki gerekçe, Batı’da İslam’a yönelimin önüne ırkî bir set çekmek, ötekileştirmek, önyargı oluşturmak vb. olabilir.

Bilgiyi politikaya dönüştürmek

Süleymaniye’nin giriş kapısındaki afişlere bakarken İngiltere’de okula kayıt yaptırırken, kütüphaneye üye olurken sürekli doldurulan form geldi aklıma. Bu formda etnik kimliğinizden mezhebinize kadar her şeyi sorarlar. Lewisham Kütüphanesi’ndeki görevliye bunun kitapla ne alakası var diye sormuş ve formdaki bu soruları cevaplamak istemediğimi söylemiştim. “Niçin bunları bilmek istiyorsunuz” diye de eklemiştim.  “Üyelerimizin hangi etnik yapıdan, dilden, kültürden olduğunu bilelim ki onlara yönelik kitap ve kütüphane reyonunda bölümler oluşturalım. Böylece, onlar kendilerini dışlanmış hissetmesinler, bu toplumun bir parçası olduklarını görsünler. Entegrasyon önemli. Bu yüzden bu bilgi bize gerekiyor” demişti.

Diyanet’in esmer Müslümanları

Bu konuşmadan sonra BBC’nin ve de diğer kanalların haber ve diğer programcılarına dikkat ettim. Evet, bu politika sadece kütüphanede uygulanmıyor, BBC’de de uygulanıyordu. Gerek kültürel entegrasyon gerek toplumsal çeşitlilik olsun, Hindu’sundan engellisine, siyahisinden İngiliz’ine, sarısından kızılına çok çeşitli renk ve kültürden kişiler çalışıyordu BBC’de ve bu bir tesadüf değil, bilinçli bir politikanın eseriydi.

Gelelim, Diyanet Müslümanlarının afişine. Bütün insanlığa gönderilmiş ve her renkten, kültürden, milletlerden çok çeşitli, renkli Müslümanlara hitap eden İslam, Süleymaniye Camii’nin duvarlarında sadece esmer renkli Müslümanları namaza çağırıyordu. Kullanılan fotoğraflarda böyle bir çeşitlilik, tüm toplumu kuşatıcı bir görsel mesaj yok. Diyanet gibi bir kurum, afiş hazırlatırken, insanlığın bütün renklerinden örnek Müslüman görselleriyle Türkiye’yi ve Dünyayı kuşatıcı dil ve fotoğraflar seçmeli diye düşünüyorum. Yerli ve yabancı turistler tarafından en çok ziyaret edilen yerlerin başında geliyor Süleymaniye Camii.

Afiş çalışmaları kurumsal olarak kendileri tarafından mı yapılıyor yoksa bir ajansa mı yaptırılıyor bilmiyorum ama seçilen görsellerde, yazılarda, bu hassasiyet göz önünde tutulmalı, İngilizcesi de yazılmalı. Mefhumu muhalifinden bir afiş okuması, belki sonraki çalışmaların daha özenli yapılmasına vesile olur.

 

Ümit Savaş





Yorum
Biraz daha emek lütfen...
Abdullah
Diyanetin yaptığı kampanyaları yakınen takip etmeye çalışıyorum. Bildiğim kadarıyla çalışmaları Ankara merkezli ajanslar yapıyor. Yazınızı konu olan afişler ve diğer kampanyalar konusunda keşke daha fazla araştırsaydınız diyebilirim. Mesela bu seneki kampanya afişlerini mutlaka incelemelisiniz.. (Renk ve insan çeşitliliğini göreceksiniz) http://camilerhaftasi.diyanet.gov.tr Hasılı eleştirmeden önce biraz daha emek lütfen... Selam ile
08/11/2016, 19:26