, 15 Aralık 2017
Emeviler Hakkında Titizlikle Hazırlanmış Bir Kaynak Eser

1315

Emeviler Hakkında Titizlikle Hazırlanmış Bir Kaynak Eser

İsmail Yiğit, 'Emeviler (661 – 750)' kitabında, Emevi tarihinin kendilerini yıkan Abbasiler döneminde yazıldığını, bu durumun da bazı haksız eleştiri ve isnatlara zemin hazırladığını ifade eder. Yaptıkları iyi şeylerin pek çoğunun görmezden gelindiğini, kötülüklerin ön plana çıkarıldığını, Emevilerin daha çok bu yönleriyle hatırlanır hale geldiğini aktarır. Metin Uygun yazdı.

İlgili Yazılar
Ilımlı İslam' Sömürgeleştirilmeye Ortam Hazırlar
'Ilımlı İslam', Sömürgeleştirilmeye Ortam Hazırlar

Asya bölgesi ile ilgili çalışmaların oldukça az olduğu ülkemizde Dr. İsmail Hakkı Göksoy’un 1993 yılında hazırladığı 'Endonezya'da İslam ve Hollanda Sömürgeciliği' kitabı oldukça değerli. Kitapta Hollanda’nın bölgede kendi sömürge idaresini tekrar kurma çabaları ve bağımsızlık sonrası modern Endonezya’da İslâmî gelişmelere de yer verilmiş. Şerife Yılmaz yazdı.
29/10/2017 08:08
İbrahim Kalın'ın Penceresinden İslam ve Batı
İbrahim Kalın'ın Penceresinden İslam ve Batı

İbrahim Kalın, 'İslam ve Batı' kitabını Batı’nın İslam algısının sorunlu yönlerini tartışırken İslam dünyasındaki Batı tasavvurunun problemli yönlerine dikkat çekmek üzere kaleme almış. Sedat Palut yazdı.
02/10/2017 08:08
Yaşanan Göçler Memlükler'i İlmi Hayatta Zirvelere Taşımıştı
Yaşanan Göçler Memlükler'i İlmi Hayatta Zirvelere Taşımıştı

Fatih Yahya Ayaz'ın ''Memlükler'' çalışması, tarihteki en büyük Müslüman-Türk devletlerinden biri olan Memlükler'in, İslam dünyasının batısını Moğol istilasından koruması ve Suriye bölgesindeki Haçlı devletlerini ortadan kaldırmasını konu alıyor. Kitapta ilmi-kültürel sahada İslam medeniyetine Memlükler'in katkısı da ele alınıyor. Şerife Yılmaz yazdı.
11/09/2017 08:08
Çeşitli Yayınevlerinden Yeni Çıkan Kitaplar Temmuz 2017
Çeşitli Yayınevlerinden Yeni Çıkan Kitaplar / Temmuz 2017

Her ay başında, sitemize hangi yayınevleri yeni çıkan kitaplarından neleri göndermişse onları toplu olarak siz okurlarımızla paylaşıyoruz. İşte Temmuz-2017 döneminde Dünyabizim'e gönderilen yeni kitaplar...
01/08/2017 11:11
Çeşitli Yayınevlerinden Yeni Çıkan Kitaplar Aralık 2016
Çeşitli Yayınevlerinden Yeni Çıkan Kitaplar / Aralık 2016

Her ay başında, sitemize hangi yayınevleri neler göndermişse onları toplu olarak siz okurlarımızla paylaşıyoruz. İşte Aralık-2016 döneminde Dünyabizim'e gelenler...
01/01/2017 10:10
Cüneyt Kaya'ya İslam Felsefesi'ni sorduk
Cüneyt Kaya'ya İslam Felsefesi'ni sorduk

Doç. Dr. M. Cüneyt Kaya ile geçtiğimiz aylarda 'İslâm Felsefesi: Tarih ve Problemler' başlığıyla İSAM Yayınları arasından çıkan ve editörlüğünü üstlendiği çalışmasını konuştuk. Hacer Kor sordu.
01/02/2014 16:04

İslam tarihinin ilk hanedan devleti olan Emeviler, doksan yıl hüküm sürmüşler, devlet hayatında kısa denilebilecek bu zamana çok büyük işler sığdırmayı başarmışlardır. Bu dönem İslam’ın yayılışı ve fetihler bakımından çok parlaktır. Ülkenin sınırları Türkistan’dan Fransa içlerine, Anadolu’dan Hindistan’a kadar ulaşmış bulunmaktadır. Ayrıca İslam tarihinde iz bırakan, dikkat çeken birçok ünlü halife, idareci ve komutana da sahip olmuşlardır. Bunlardan Hz. Muaviye (r.a.), tarihte ‘beşinci raşid halife’ olarak ün salan Ömer b. Abdülaziz ilk akla gelenlerdir. Bunun yanında Emevi tarihi, birçok tartışmayı da bünyesinde barındırmaktadır. Muhaliflerle verilen siyasi, fikri ve askeri mücadeleler, İslam tarihinin bugün dahi tartışılan konularındandır. Hz. Ali evladı ve taraftarları, Hariciler ve Emevileri yıkan Abbasiler bu grupların başında gelmektedir.

Prof. Dr. İsmail Yiğit, İSAM Yayınları tarafından yayınlanan Emeviler (661 – 750) kitabında, Emevilerin kronolojik siyasi tarihini, idari ve siyasi teşkilatını, sosyal durumu, iktisadi hayatı, ilim ve kültür ile sanat hayatını inceler. Emevi tarihiyle ilgili tartışmalara da temas eder. Değerlendirmelerde bulunur. Yazar, her devletin olduğu gibi Emevilerin de iyi ve kötü yanlarının, başarılı veya başarısız yönlerinin bulunduğunu belirtir. Burada Emevilerle ilgili, Emevi tarihine ait özel bir hususun altını çizer. Emevi tarihinin kendilerini yıkan Abbasiler döneminde yazıldığını, bu durumun da bazı haksız eleştiri ve isnatlara zemin hazırladığını ifade eder. Yaptıkları iyi şeylerin pek çoğunun görmezden gelindiğini, kötülüklerin ön plana çıkarıldığını, Emevilerin daha çok bu yönleriyle hatırlanır hale geldiğini aktarır. İsmail Yiğit bu hususu daha detaylı bir şekilde ve çarpıcı misallerle değerlendirir eserinde. Hocanın bu değerlendirmeleri okuyucu için de oldukça aydınlatıcı ve bilgilendirici bir mahiyet arz eder.

Hilm ve teenniyi ilke edinen bir şahsiyet

Emevi Devleti, adını kurucusu Hz. Muaviye b. Ebu Sufyan’ın (r.a.) mensup olduğu Beni Ümeyye (Emeviler) kabilesinden almıştır. Hz. Muaviye ve ondan sonra gelen iki halife bu kabilenin Süfyani kolundan, diğer on bir halife ise aynı ailenin Mervan b. Hakem’e nispetle isimlendirilen Mervani kolundandır. İsmail Yiğit, Beni Ümeyye kabilesi ve devletin kurucusu olan Hz. Muaviye hakkında bilgiler verir. Hz. Muaviye dönemindeki önemli hadiseleri, gerçekleştirilen fetihleri anlattıktan sonra, Hz. Muaviye’nin şahsiyeti ve icraatlarına temas eder. Hz. Muaviye hilm ve teenniyi ilke edinen bir şahsiyettir. Mecbur kalmadıkça kuvvete başvurmaz, bununla beraber asayişi temin etmek için de sertliğe başvuran komutan ve valilerine göz yumar. İnsanlarla bağını devam ettirme hususuna özellikle değer verir. Kendi kabilesinin etkisinde kalmamak için eyaletlere diğer kabilelere mensup valiler tayin eder.

Yazar, Hz. Muaviye’nin şahsiyeti hakkında İbn Haldun’dan da değerlendirmeler nakleder. İbn Haldun, ‘Hz. Muaviye’nin halifelik zamanına ve kendisine dair bilgileri, Hulefa-yı Raşidin’in yönetimlerine ve onlara dair bilgilere eklemek gerektiğini çünkü onun fazilet, adalet ve Resulullah’a arkadaşlık bakımından onların peşinden geldiğini’ söyler.

‘Halkın seni eleştireceği, senin aleyhinde konuşacağı şeyleri yapma’

İsmail Yiğit, Hz. Muaviye’nin oğlu Yezid’e vasiyetini de eserinde bizlere aktarır. Vasiyet, bugün için de ders alınacak önemli mesajlar içerir. Yöneticilik, idarecilik yapanlara rehber olacak, yol gösterecek mahiyettedir. Hz. Muaviye, oğlu Yezid’e vasiyetinde, ‘Bir iş yapmak istediğinde, hayır ehli yaşlıları ve ileri gelen tecrübe ve takva sahiplerini çağır ve o işi onlarla istişare et. Onların görüşlerine karşı çıkma ve kendi görüşünle hareket etmekten sakın! Nefsini ıslah et ki, insanlar da senin için samimi olsunlar. Halkın seni eleştireceği, senin aleyhinde konuşacağı şeyleri yapma. Namazlarda cemaatte mutlaka hazır bulun! Sana yaptığım bu tavsiyelere uyarsan, insanlar senin hakkını teslim ederler’ uyarılarında bulunur.

Yazar, Hz. Muaviye’nin bir siyaset dehası olarak tanındığını, Araplar’ın dâhileri olarak bilinen şahıslarla çalışarak onlara büyük yetkiler verdiğini, devletin temellerini onların yardımıyla sağlamlaştırdığını belirtir. Devletin teşkilatlanmasında Bizans’ı örnek alan Hz. Muaviye, birçok kurumun oluşmasında da öncülük etmiştir. Âlim ve şairlerle sohbeti sever, tarihe büyük ilgi duyar, gayrımüslimlere karşı çok iyi davranarak onların gönlünü kazanmış, hatta bazılarını da sarayında görevlendirmiştir.

Emevi tarihi hakkında titizlikle hazırlanmış bir kaynak eser olma özelliğini taşıyor kitap. Emeviler döneminde ortaya çıkan dini ve siyasi gruplar hakkında da bilgiler veriyor. Ehl-i sünnet, Şia ve diğer mutedil Şia gruplar, Hariciler ile Mu’tezile, Mürcie, Kaderiye gibi akımlar hakkında da kısa kısa bilgiler yer alır eserde…

Yazarının ifadesiyle, ‘İslam tarihinin ilk iki asrının daha doğru anlaşılmasına katkı sağlayan’ bu eserinden dolayı kendisinin emeklerine sağlık diyoruz.

İsmail Yiğit, Emeviler, İSAM Yayınları

 

Metin Uygun






İlgili Konular