, 23 Kasım 2017
Kanlı Canlı Cesur Bir Şiir Eleştirisi

Aykut Nasip Kelebek

3235

Kanlı Canlı, Cesur Bir Şiir Eleştirisi

Genç şair Aykut Nasip Kelebek, zor ve cesaret isteyen bir işe, şiir eleştirisine girişmiş. Bu değerli çabanın mahsulü olan ‘Kanlı Canlı Şiir’ kitabını Serdar Arslan değerlendirdi.

İlgili Yazılar
Sevgilisini mücadeleye çağıran bir şair o
Sevgilisini mücadeleye çağıran bir şair o

Geçtiğimiz ekim ayında yeni bir şiir kitabı daha kitapçı raflarında yerini aldı. Yedi İklim, Dünya Bizim, Yeni Şafak, gibi mecralarda şiir ve eleştiri yazılarıyla dikkat çeken Aykut Nasip Kelebek, şiirlerini Bana Hayran Olsana adıyla yayımladı. Selim Sina Berk yazdı.
07/12/2013 10:10
Kavga etmese ne güzel olacak
Kavga etmese ne güzel olacak!

Günümüz Türk Edebiyatının 90'lı yıllarda doğan şairleri ile şiir ve edebiyat üzerine konuşuyoruz. İlk konuğumuz o oldu!
21/01/2011 15:03
Aykut Nasip Kelebek'in iltifatı
Aykut Nasip Kelebek'in iltifatı

Yedi İklim yine dolu dolu içeriği ile edebiyatımızın merkez dergilerinden biri olduğunu gösteriyor. Eylül sayısında Aykut Nasip Kelebek dunyabizimi yazdı.
30/09/2009 09:09
Yediiklim'in taşınması çok iyi oldu
Yediiklim'in taşınması çok iyi oldu!

Yedi İklim dergisi şairlerinden Aykut Nasip Kelebek’e sorduk. O da bize içtenlikle cevap verdi.
29/06/2012 10:10

Bizde şiir, edebiyatın merkezinde olmasına rağmen üvey evlattır. Zira şiir, hakikat safından ayrılışı en zor edebi türdür. O, hakikatin kapısında ısrarla bekler, siyasa ve piyasaya göz kırpmaz. Bundandır ki bir şiir kitabı çoğu defa yayımlanacak yayınevi bulamaz, yayımlansa bile satmaz, satsa bile hiçbir zaman bestseller olmaz.

Şiirin bu talihine yaklaşan bir diğer yazınsal tür ise eleştiridir. Fakat eleştirinin talihsiz durumu türün kendinden ziyade o türün var edilme biçiminden ileri gelir. Eleştiri, düşman kazanma sanatıdır, desek eksik demiş olur, fazla demiş olmayız. Hal böyle iken düşman kazanmayı göze alamayanlar eleştiriye fazla yanaşmazlar. Yahut eleştiriyi dost edinmenin, ilişkileri tazelemenin, ibrik taşımanın bir biçimi olarak kullanırlar. Bu dertle yazılanın eleştiri olamadığı gerçeği de bir şeyi değiştirmez. Yazılan bazen tanıtım yazısı, bazen daha kapsamlı bir değerlendirme, kimi zaman dosta güzelleme olur da eleştiri olmaz. Fakat dosttan alınacak eleştirmen nişanı garantidir.

Bir UÇ yayını

Dediğimiz arızaların uzağında; eser ve sanatçıyı tanıma, değerlendirme, esere ve sanatçıya değer kazandırma ve de kendi yürüyeceği yolu keşfetme gayreti ile yazılan bir eleştiri kitabı Aykut Nasip Kelebek’in Kanlı Canlı Şiir kitabı. Aykut Nasip kitabını, ilk şiir kitabı gibi kendi çabası ile, Usta-Çırak (UÇ) yayını olarak yayımlamış. (Usta-Çırak’ın, Zafer Acar ile Aykut Nasip Kelebek ikilisinin birlikte var ettikleri alternatif bir yayıncılık biçimi olduğunu ifade edelim.)

Kitap dört bölümden müteşekkil. İlk bölümde Sezai Karakoç, Cahit Zarifoğlu, Erdem Bayazıt, Akif İnan, Alaeddin Özdenören, Sedat Umran, Kamil Eşfak Berki, Cumali Ünaldı, Osman Serhat, Haydar Ergülen, Cevdat Karal ve Zafer Acar’ın eserlerine dair eleştiri ve değerlendirmeler yer alıyor. Kitabın ikinci bölümü; Hüseyin Alemdar, İbrahim Tenekeci, Ahmet Murat, Fatma Şengil Süzer, Mehmet Can Doğan, Erkan Kara, Mustafa Muharrem, İsmail Kılıçarslan, Said Yavuz, Yeprem Türk, Ömer Erdem, Yavuz Altınışık ve Murat Sözer’in daha çok tekil kitapları üzerinden, kısa değerlendirmelerin yer aldığı bölüm. Üçüncü bölümde yazarın diğer bölümlere muhtemelen uymadığı için ayrı bir bölüme almış olduğu dört yazı var. Son bölümde ise Zafer Acar’ın 2012-13 ve 14 yıllarında Dil ve Edebiyat Dergisi için hazırlamış olduğu yıllıklarda yer alan soruşturmalara Aykut Nasip’in verdiği cevaplar yer alıyor.

Eleştiri değerini nerden alır?

Öncelikle şu tespiti yapmamız gerekiyor. Kitap, bir genç şairin kendi şiirinin yol işaretlerinden ortaya çıkmış bir kitap bana kalırsa. Şiiri, şairi, kuşakları ve de geleneği eleştiri yoluyla tanıma çabasının bir ürünü. Genç bir şair için bu yöntemin hem zor hem de bir takım riskler barındırdığı açık ki yazar kendisi de giriş yazısında bu durumun farkında olduğunu ifade ediyor. Bu riskleri bertaraf etmeyi ise, hakkında yazdığı isimleri ve eserleri eleştirme cesareti ve de bunu titizlik, dikkatle yapması ile başarıyor. Kitabın ilk bölümüne konu edilen kimi isim ve eserlerin edebiyat çevrelerinde eleştirilmez gibi algılandıkları malum. Zira Sezai Karakoç, Cahit Zarifoğlu, Erdem Bayazıt, Akif İnan gibi isimler bunlar. Eleştirinin özellikle böylesi, ortak kabul görmüş isimler söz konusu olduğunda el pençe divan durmaya yahut daha hayatta ve de eser vermeye devam edenler için karşılıklı seviciliğe döndüğü bir ortamda, bu tarz eleştirilerin değeri daha da katlanıyor.

Şiir, şair, kuşak ve gelenek ekseninde karşılaştırmalı okumalar

Eleştirinin düşman kazandırma etkisini bertaraf etmenin yolu, eleştirilen eserin farklı yönlerini okura açabilmek, fazlası ve eksiğini tespit ederek hakkını teslim etmektir. Aykut Nasip’in kitabın özellikle ilk bölümündeki yazılarında bunu yaptığını görüyoruz. Kimi zaman şairin şiirindeki bir ifadeden yahut bir şiirden, kimi zaman tüm eserlerinden hareketle yargılarını ortaya koyuyor Aykut Nasip. Giriştiği çözümlemeleri dağınık bırakmamak, ayrıntıda kaybolmamak, eleştiriyi anlaşılmaz bir şey olmaktan çıkarıyor. Yapılan eleştirinin kaynaklarla, alıntı ve anekdotlarla desteklenmesi de yazarın ifadelerinin askıda kalmasını engelliyor. Yazılarına konu ettiği isimleri içinde bulundukları akım veya kuşak ile karşılaştırmalı değerlendirmesi, yazarın birikime dair işaretler veriyor ki 91 doğumlu bir yazar için bu, altı çizilesi nokta.

Aykut Nasip Kelebek, modern Türk şiirinin kimi köşe taşlarını eleştirel bir okumaya tâbi tutuyor. Bu çabaya girerken yaptığı tespitleri, muhtemelen kendi kozasını örmek için kullanıyor. Bu, genç bir şair için olması gereken en sağlıklı yöntemdir şiiri tanıma adına. Özellikle eleştiri gibi dikenli bir alandan bunu yapmak, çabanın değerini arttırıyor. Peki, bu kitabın, hele oldukça genç bir şairin kaleminden çıkmış bir eleştiri kitabının hiç mi kusuru yok. Tabi ki var ve bu kusur bizi güzel bir paradoksa davet ediyor:

Kitabın kusuru, yazarının cesareti.

Aykut Nasip Kelebek, Kanlı Canlı Şiir, UÇ Yayınları

 

Serdar Arslan