, 26 Eylül 2016
Ramazan'da ilahi adabı

14503

Ramazan'da ilahi adabı!

Ramazan'da camilerde teravihlerde Ramazan'ın gelişine gidişine göre ilahiler söylenirmiş. Eskiden tabii. Bugün bunları uygulayan cami var mı acaba?

İlgili Yazılar
Amerika'da Çocuklar İçin Yayınlanan Ramazan Kitapları
Amerika'da Çocuklar İçin Yayınlanan Ramazan Kitapları

Ramazan’a ve Ramazan bayramına dair ne tür hikaye kitapları bulabilirim diye araştırdığımda; hikayesi etkileyici ve ritmik, illüstrasyonu açısındansa oldukça cazip özelliklere sahip, çocukların hayal dünyasını fethedebilecek türden harika kitaplarla karşılaştım.
12/07/2016 14:02
Bülent Parlak Ramazan Ayı Bütün Ayların En Güzel Şiiridir
Bülent Parlak: Ramazan Ayı, Bütün Ayların En Güzel Şiiridir

''Ne zaman Ramazan ayı gelse evimizde kışkırtıcı bir heyecan başlar, akşam her zamankinden daha güzel bir karanlığa sahip olur, bütün aile başka bir yaşa taşınırdı. Çocuklar orta yaşlı bir güngörmüşe, büyükler ise on sekiz yaşında her şeyi hatmetmiş bir delikanlıya dönüşüverirdi.'' Şair Bülent Parlak ile Ramazan'a dair kısa bir söyleşi gerçekleştirdik.
27/06/2016 11:11
Ümran Ay Ramazan Biraz da Gönülleri Şenlendirme Ayıdır
Ümran Ay: Ramazan Biraz da Gönülleri Şenlendirme Ayıdır

''İnsan bu ayın her anını değerlendirmek, bütün dünya meşgalelerinden azade Yaradanıyla daha çok hemhal olmak istiyor. Daha çok onun huzurunda bulunmak, kulluk vazifelerini daha çok yerine getirmek istiyor.'' Ümran Ay ile Ramazan'a dair kısa bir söyleşi gerçekleştirdik.
19/06/2016 11:11
Hasanali Yıldırım Gelmez Artık O Eski Ramazanlar
Hasanali Yıldırım: Gelmez Artık O Eski Ramazanlar…

''Eski Ramazan hasreti, gençlik ve ilkgençlikteki Ramazanlar'dan çok, çocukluk yıllarının Ramazan'ına işaret eder. Çocukluğun safiyetiyle tutulan oruçlar.'' Hasanali Yıldırım yazdı.
18/06/2016 11:11
Mehmet Nuri Yardım Ramazanda Zaman Bollaşıyor Bereketleniyor
Mehmet Nuri Yardım: Ramazanda Zaman Bollaşıyor, Bereketleniyor

''Ramazan bir muhasebe, bir murakabe ayıdır. Âdeta diğer onbir ayda yaptıklarımızı inceden inceye sorguluyoruz. İnşallah bu imtihandan hepimiz alnımızın akıyla çıkarız.'' Mehmet Nuri Yardım ile kısa bir Ramazan söyleşisi gerçekleştirdik.
17/06/2016 11:11
Ayşegül Genç Ramazan Tüm Yarım Kalmışlıkları Tamamlayan Bir Ay
Ayşegül Genç: Ramazan, Tüm Yarım Kalmışlıkları Tamamlayan Bir Ay

''Zaman’ın insanı tamamlayan bir unsur olduğunu derinden hissettiğimiz, 'gece'yi fark ettiğimiz, gündüzü gece ile tamamladığımız bir zaman dilimi. Gece’ye peygamberimizin siyah abasının altına sokulan ehli beyti gibi sokuluruz bu ayda.'' Ayşegül Genç ile Ramazan'a dair kısa bir söyleşi gerçekleştirdik.
16/06/2016 11:11

Eski Ramazanlarımızı süsleyen onca güzellik arasından pek çoğu bugün unutuldu gitti. Ramazan iklimi ve medeniyeti, bizim kültürümüzde camilerde başlayıp, camilerde nihayet bulan bir yere sahiptir. Öyle ki dışını süsleyen mahyasıyla, ramazanlık kurulan çadırlarıyla, içini süsleyen mukabelesiyle, teravihleriyle, ilahileriyle, kasideleriyle, itikâf ibadetiyle ayrı bir güzellikler mevsimidir.

 

RAMAZANI KARŞILAYAN VE UĞURLAYAN İLAHİLER 

Eskiden her güne bir ilahinin, görevlilerin güzel Kur’an okumakta, musikide yarış ettikleri, en güzel eserlerin seslendirildiği teravihlerimiz, bugün artık kontrolden çıkmış hız yarışına dönmüş gibi gözükmektedir. Hâlbuki bu işin özünde ibadet vardır, kulluk vardır ve de bunu süsleyen ruha sürûr ve neş’e veren ilahiler, kasideler olmalıdır. Hâsılı Ramazan-ı Şerif bütün heyecanı, güzelliği ile camilerde yaşanmıştır ve yaşanıyor.

Üç aylar diye tabir edilen aylar bizim kültürümüzde hürmeten, yanına hep “Şerif” eklenerek, ifade edilmiştir. Receb-i Şerif, Şaban-ı Şerif ve Ramazan-ı Şerif. Ve hazırlıklar sadece Ramazan-ı Şerif’le saklı kalmamış, bugün unutulan Temcid ve Münâcât adı verilen musiki formlarıyla Receb-i Şerif’ten başlanılarak her gün minarelerden tevhide çağıran, duaya çağıran besteler okunmuştur. Öyle ki, minarelerden okunan Temcidler sadece üç aylara mahsustur ve Ramazan’ın son teravih gecesine kadar devam eder. Bugün bunlar maalesef yok. 

Bunun dışında birbirinden farklı makamların eşliğinde namazların kılındığınıve namazların aralarını süsleyen ilahilerle ayrı bir hava oluştuğunu ve adeta farklı makamlarda farklı güzellik sunmak için İmam ve Müezzinlerin yarıştığını eski metinlerden okuyoruz. (Merak edenler bu iki esere bakabilirler: Süheyl Ünver, Bir Ramazan Binbir İstanbul, haz. İsmail Kara, Kitabevi yay. 1997; Balıkhane Nazırı Ali Rıza Bey, İstanbul’da Ramazan Mevsimi, Haz. Ali Şükrü Çoruk, Kitabevi, 1998) 

Ramazanıkarşılama ilahilerinden bir demet sunalım: 

 

Ramazan İlahileriAcemaşiran İlahi

Donandı her yer kandiller ile

Doldu câmiler (efendim) mü’minler ile

Zikr ü tesbihler saf diller ile

Sana eylerler (efendim) şehr-i Ramazan

Hoş safâ geldin(efendim) şehr-i Ramazan

 

Rast İlahi

Aziz Mahmut Hüdâî 

Nur ile doldu yine kevn ümekân

Geldi hoş lûtf ile şehr-i Ramazan

Zeyn olup açıldı ebvâb-ıcinân.

Geldi hoş lûtf ile şehr-i Ramazan 

Mâsiva hubbun aradan çıkagör

Zât-ı bî-çüne Hüdâî eregör 

Bezm-i vahdette Safâlar süregör

Geldi hoş lûtf ile şehr-i Ramazan

 

Ahmet Özhan, Ramazan İlahileriKarşılama İlâhisi 

Derviş Yunus

Safâ geldin izzet ile

Dâhi azim nimet ile

Mü’minlere rahmet ile

Şehr-i Ramazan merhaba 

Mü’minlerin bayramıdır

Bu ayların sultanıdır

Hakk’ın bize fermanıdır

Şehr-i Ramazan merhaba 

Derviş Yunus sever özden

Kanlı yaşlar döker gözden

Hoşnud olsun cümlemizden

Şehr-i Ramazan merhaba 
 

Bestenigârİlâhi 

Ahmet Remzi Akyürek

Mü’minlerin bayramıdır

Geldi yine şehr-i sıyâm

Bil ki Hüdâ’nın nâmıdır

Geldi yine şehr-i sıyâm 

Kur’an oku eyle salât

İfâ edilsin hem zekât

Hayr etmenin zamanıdır

Geldi yine şehr-i sıyâm 

Remzi hakîkî sâim ol

Ağyârı terk et yâri bul

Bayramların bayramıdır

Geldi yine şehr-i sıyâm

 

Sayısız örnekleri olan karşılama ilahileri Ramazanın yarısından sonra yerini hüzüne ve yavaş yavaş uğurlamaya bırakır:

6997

Hüzzâmİlâhi 

HacıMuzaffer Özak (Aşkî)

Hakk emrini ettik edâ

Nefsimizi kıldık fedâ

Kavuştursun bizi Hüdâ

Şehr-i Ramazan elvedâ

Ey mâh-ı gufran elvedâ 

Oruç mü’minin baştâcı

Dertli gönüller ilacı

Firkatinse gayet acı

Şehr-i Ramazan elvedâ

Ey mâh-ı gufran elvedâ 

Gafletimiz ma’zûr olsun

Günahımız mağfûr olsun

İmanımız ma’mûr olsun

Şehr-i Ramazan elvedâ

Ey mâh-ı gufran elvedâ 

Aşkî’nin budur niyâzı

Ki olasın ondan râzı

Bağışla gel çâre-sâzı

Şehr-i Ramazan elvedâ

Ey mâh-ı gufran elvedâ

 

Acemaşiran İlahi 

İsmail Hakkı Bey

Elvedâ şehr-i saâdet elvedâ

Elvedâ senden şefâat elvedâ

Bizleri mahzûn edüp terk etme sen

Elvedâ lûtf-i inâyet elfirak 

 

Acemaşîrânİlâhi 

Üftâde Hazretleri

Ey dostlarım ağlaşalım

Oruç ayı gitti yine

Hasret ile inleşelim

Oruç ayı gitti yine

İr nûr idi Hakk’dan gelip

Yere göğe nuru dolup

Sadıkların elin alup

Oruç ayı gitti yine

Etmiş idi ahde vefâ

Vermiş idi cana safâ

Olmuş idi derde şifâ

Oruç ayı gitti yine 

Üftâde’yi şâd eyleyen

Mü’minleri yâd eyleyen

Kaygudan âzâd eyleyen

Oruç ayı gitti yine 

Bu arada onbir ayın sultanının içinde saklı olan bin aydan hayırlı kadir gecesi de unutulmaz: 

 

Kâdir Gecesi İlâhisi 

İndi Kur’an sende ey Kadri güzel

Leyle-i Kadrinde ey Kadri güzel

Gitti ey tekbir u tehlîli güzel

Elvedâ gitti mübarek Ramazan

 

Rast İlâhi 

Hacı Muzaffer Özak (Aşkî)

Sure-i Kadr’de Hakk celle âlâ

Kadrini bildirdi Kadir Gecesi

Lütfuyla fazlıyla ol yüce Mecla

Kulunu güldürdü Kadir Gecesi 

O gece eyledi Kur’an-ıinzâl

O gece eyledi Cibrîl-i irsâl

Selamlar gönderdi Rabbi müte’al

Gözyaşın dindirdi Kadir Gecesi 

“Bin aydan hayırlı bilin” buyurdu

Kâdir’in kadrini bize duyurdu

Mü’mini kâfiri nûra doyurdu

Rahmete erdirdi Kadir Gecesi 

Ey Aşkî! Kadrini bil de şükr eyle 

Başını secdeye koy da zikr eyle

Rabb’inin ihsânı nedir fikr eyle

Ateşi söndürdü Kadir Gecesi

 

Ramazan İlahilerini Dİnlemek için:

http://www.dunyabizim.com/video.php?id=40

http://www.dunyabizim.com/video.php?id=38

http://www.dunyabizim.com/video.php?id=39

 

Kâmil Büyüker ne güzel derledi, haber etti





Yorum
Günümüzde...
Hakan Cebeci
Günümüzde bu ilahilerle teravih kılma geleneği karagümrükte Cerrahi dergahında sürmekte...Merak edenlere mutlaka tavsiye ederim.
27/08/2009, 10:48

İlgili Konular