, 20 Temmuz 2018
Arap edebiyatına dair ufuk açıcı bir çalışma

Rahmi Er

9189

Arap edebiyatına dair ufuk açıcı bir çalışma

Çağdaş Arap Edebiyatı Seçkisi kitabını baştan sona kelime kelime okuyun, Rahmi Er’in titizliğiyle, kelime kullanımındaki isabetiyle, Arapçaya ve Türkçeye olan hâkimiyetiyle karşılaşacak ve hiç sıkılmayacaksınız.

İlgili Yazılar
Cahit Koytak Şiiri Alçak Sesle ve Divanece
Cahit Koytak Şiiri: Alçak Sesle ve Divanece

'Yeni Başlayanlar İçin Metafizik'ten 'Alçak Sesle ve Divanece'ye kadar Cahit Koytak şiiriyle karşılaştığımız her an, en iyi bildiği işi, önüne çıkan her şeyi şiire dönüştürme işini hep aynı serin tavır içinde sürdüren bir şairin sessizliğiyle kuşatıldığımızı hissediyoruz. Şahin Torun yazdı.
04/06/2018 07:07
Musikişinas ve Edebiyat Tarihçisi Bir Şeyh Sadeddin Nüzhet Ergun
Musikişinas ve Edebiyat Tarihçisi Bir Şeyh Sadeddin Nüzhet Ergun

Sadeddin Nüzhet Ergun 45 yaşında vefat etmesine rağmen hayatı boyunca yoğun bir şekilde çalıştığından, folklor, edebiyat ve musiki tarihimiz üzerine elliden fazla eseri mevcuttur. O, kendi deyimiyle eserleri ile memleketi için faydalı olmaya çalışmıştır. Dilara Yabul yazdı.
25/04/2018 12:12
Mecburiyetlerin Peşinde Ömrünü Çürütenlere Bir Doz Gökhan Özcan
Mecburiyetlerin Peşinde Ömrünü Çürütenlere Bir Doz Gökhan Özcan

Siyaset, ticaret, makam, hırs… Bunların peşinde ömrünü çürütenlere bir doz Gökhan Özcan tavsiye ediyorum. Şu anda elimde olan 'Gözağrısı' kitabından başlayabilirler. Gözağrısı, bağırmıyor ama sarsıyor. Yol gösteriyor ama zorlamıyor. Hatta yolu açıyor. Kalıp vaazlar vermiyor. Saf olanı bulmaya çalışıyor; arıyor, çabalıyor, didiniyor ve saflığın merkezi çocukluğa yolunu düşürüyor doğal olarak. Mehmet Akif Öztürk yazdı.
16/04/2018 12:12
Çeşitli Yayınevlerinden Yeni Çıkan Kitaplar Ocak 2018
Çeşitli Yayınevlerinden Yeni Çıkan Kitaplar / Ocak 2018

Her ay başında, sitemize hangi yayınevleri yeni çıkan kitaplarından neleri göndermişse onları toplu olarak siz okurlarımızla paylaşıyoruz. İşte Ocak-2018 döneminde Dünyabizim'e gönderilen yeni kitaplar...
01/02/2018 08:08
Doğuran kazan fıkrası faizcileri eleştirir
Doğuran kazan fıkrası faizcileri eleştirir

Şaban Abak ile ‘Tarifi Bende’ kitabı etrafında konuştuk..
13/03/2013 08:08
Peru dan Türkiye ye İlham Verici Bir Hayat
Peru’dan Türkiye’ye İlham Verici Bir Hayat

Sonradan Müslüman olanların hayatlarına baktığımızda en dikkat çekici noktanın bir arayışı ısrarla sürdürmek olduğunu rahatlıkla görebiliriz. Neşe Kutlutaş da 'Companero Rosita' kitabında böyle bir insanın 'gerçek olamayacak kadar güzel' diyebileceğiniz gerçek hayat hikayesini anlatıyor. Mehmet Ali Başaran yazdı.
27/04/2017 08:08

 

Sezai Karakoç’un İslâmın Şiir Anıtlarından; Nuri Pakdil’in Arap Şiiri I-II; Turan Koç’un Gazaba Uğramış Şiirler ve Diğerleri (Nizar Kabbani); İbrahim Demirci’nin Kör Kahin (Adonis), Güneşin Ayetine Uyarak Düş Görüyorum (Adonis), Ben Beyrut (Nizar Kabbani) adlı çevirilerinden dolayı Arap şiirini okumuş, tanımış ve sevmiştik. Bu kervana yeni bir isim ve kitap daha katıldı: Prof. Dr. Rahmi Er, Çağdaş Arap Edebiyatı Seçkisi (2012, Vadi y.).

Rahmi Er Arap Dili ve Edebiyatı profesörü. Yıllardır Arap dili ve edebiyatıyla ilgili çalışmalar yapmış, makaleler ve kitaplar neşretmiş. O yüzden Çağdaş Arap Edebiyatı Seçkisi’ni gönül rahatlığıyla alıp okuyabiliyoruz. Çünkü derli toplu, sağlam ve profesyonelce yapılmış bir çalışmayla karşı karşıyayız.

Rahmi Er’in Türkçesi de sağlam. Bilindiği üzere çeviri söz konusuysa mütercimin iki dili de iyi bir şekilde bilmesi, tanıması ve kullanabilmesi gerekiyor. Değişik dillerden Türkçeye çevrilen kitapları okuduğumuzda, bazı mütercimlerin, çevirisini yaptığı dilde, bazılarının ise çevirdiği dilde sıkıntılar yaşadığını görüyoruz. Misal Arapçadan Türkçeye yapılan bir çeviride bakıyoruz muğlak ifadeler ve anlatım bozuklukları var. Öyle olunca diyoruz ki çevirmen, çevireceği cümleyi tam olarak anlayamamış, o yüzden Türkçeye çevirememiş. Ya da çevirmen metni tam olarak anlamış ama Türkçesi kötü olduğu için, o anlamı net bir şekilde ifade edememiş, ifade ederken doğru kelimeleri bulamamış, cümleyi kuramamış. Çeviriyle ilgili daha akla gelmedik bir sürü problemle karşılaşabiliriz ki bu, bir uzmanlık alanıdır. Çeviri konusundaki uzmanlar bu tür sıkıntıları uzun uzun tartışırlar. Bu konularda yazılmış kitaplar dahi vardır.

Arap edebiyatından yalnızca şiir ve hikâye çevirmiş

Rahmi Er’in Türkçesi temiz ve sağlam derken Çağdaş Arap Edebiyatı Seçkisi’nde bu tür sıkıntıların olmadığını söylemek istiyoruz. Kitabı baştan sona kelime kelime okuyun, Rahmi Er’in titizliğiyle, kelime kullanımındaki isabetiyle, Arapçaya ve Türkçeye olan hâkimiyetiyle karşılaşacak ve hiç sıkılmayacaksınız. Arapça bilseydik ve Arap edebiyatıyla ilgili bir seçkiyi Arapçadan okusaydık, herhalde Rahmi Er’in hazırlayıp, çevirdiği Çağdaş Arap Edebiyatı Seçkisi’ni okurken alacağımız tattan fazlasını almazdık.

Çağdaş Arap Edebiyatı Seçkisi’nde Rahmi Er, Arap edebiyatından yalnızca şiir ve hikâye çevirmiş. Zaten eğer Arap edebiyatındaki türlerin her birinden birer örnek seçip çevirseydi, kitap okunmayacak derecede kabarık olabilirdi. Rahmi Er kitabın “Önsöz”üne şiirin Arap dünyasındaki önemini belirterek başlıyor. Hikâye ise Arap edebiyatına 19. yüzyılda dâhil olmuştur; Arap dünyasındaki modernizm ve Batılılaşmanın etkisi ve ürünüdür. Fakat şiirle birlikte hikâye de Arap edebiyatında kayda değer bir yer edinmiştir. Diğer deyişle son dönem Arap edebiyatında şiirin ve hikâyenin belirleyici, etkileyici, merkezi bir konumunun olduğu söylenebilir. Günümüz Arap edebiyatını anlamak için, Arap şiirinin ve hikâyesinin tanınması, onu bütünüyle kavramamızı sağlamasa bile kıyısından bucağından tanımamıza önayak olabilir. Bizce Rahmi Er çok bilinçli bir şekilde hareket etmiş ve hedefini tam on ikiden vurmuştur.

Bu şiirler bize hiç yabancı gelmeyecek

Kitabın önsözünü okuduktan sonra, sıra otuz bir sayfalık “Giriş” kısmını okumaya geliyor. Giriş kısmında Rahmi Er çağdaş Arap edebiyatı denilince ne anlamamız gerektiğini anlatıyor. 19. yüzyıldan 20. yüzyıla, oradan yakın tarihe Arap edebiyatında görülen değişimler, akımlar, zirve isimler, edebiyat dergileri ve bunların hangi sosyal ve siyasal şartlar içinde oluştuğunu aktarıyor. Kitabın giriş bölümü çok önemli, çünkü Arap edebiyatına dair okuyucunun kafasında bir şablonun oluşmasını sağlıyor. Tamam önümüzde şiir var, sıkı bir şair tarafından yazılmış, ama onun yanında başka bir şiir daha var ve öncekiyle alakası yok, neden acaba sorusuna giriş bölümünde rahatlıkla cevap bulunabilir.

Rahmi ErGiriş bölümünün başka bir önemi, Türk edebiyatını bilenler için. Arap edebiyatının geçirdiği dönüşümler Türk edebiyatının yabancısı olduğu konular değil. Neredeyse birbirine benzer değişimlerden geçmiş Arap ve Türk edebiyatı. Bunu görmek ve bilmek, Müslümanlık açısından insanın zihninde birçok değişik düşünceyi ve kader ortaklığı ettiğimiz dindaşlarımızı daha iyi tanımamıza ve anlamamamıza dönük bir adımı oluşturabilir. Giriş bölümünde Rahmi Er ayrıca, Arap edebiyatında meydana gelen değişikliklerin, Batı edebiyatındaki hangi akımların etkisiyle, itici kuvvetiyle, yüreklendirmesi ve fikir vermesiyle olduğunu da belirtiyor ki bu da kitabın başka bir artısı, okuyucu için başka bir faydasını oluşturuyor.

Arap şairlerinden Mîhâ’îl Nu’ayme, Bedr Şâkir Es-Seyyâb, Nizâr Kabbânî, Halîl Hâvî, Adonis, Cebrâ İbrâhîm Cebrâ ve daha nicelerinin titizlikle, ustalıkla seçilmiş, en güzel şiirlerini bir de Rahmi Er’in çevirisinden okumak lazım. Bu şiirler bize hiç yabancı gelmeyecek. Neredeyse aynı nefes alış verişlere sahip olduğumuz insanların acıları, sevinçleri, inançları ve bunalımları da bizimkilerle aynı. Şiirlerin etkileyiciliği ve düşündürücülüğü buradan geliyor.

Çağdaş Arap Edebiyatı Seçkisi’nin son bir özelliğini söyleyip, haberimizi noktalayalım: Rahmi Er, şiirlerinden örnekler çevirdiği şairlerin kısa hayat hikâyelerini yazmakla kalmamış, çevirisini yaptığı şiirlerin önem, etki ve özelliklerine dair kısa notlar da paylaşmış. Bu notlar şiirle, şiir tekniğiyle uğraşanlar için ufuk açıcı, Arap edebiyatıyla uğraşanlar içinse örnek metinler…

 

Ömer Yalçınova yazdı