, 17 Ekim 2017
Rodoplar da Saklı Bir Güzellik Aguş Ağa Konağı

2851

Rodoplar’da Saklı Bir Güzellik: Aguş Ağa Konağı

Rodoplar'da eski adı Ahiçelebi olan bölgeyi uzun yıllar yöneten Aguş Ailesi, Bulgaristan Müslümanları için önemli hizmetlerde bulunmuş. Komünist rejim, ailenin sahip olduğu tarihi yapılara el koyup aileyi sürgüne gönderse de, rejimin değişmesinden sonra Aguş Ağa Konağı konak sahiplerine iade edildi ve müzeye dönüştürüldü.

İlgili Yazılar
Sofya Müslümanlarından Selam Var
Sofya Müslümanlarından Selam Var

Sofya'nın soğuk, gri bir kenar mahallesinde küçük bir mescit, 8-10 kişilik azıcık bir cemaat. Boynu bükük bir müslümanlık. Fakat o gün bir avuç tebessüm herkese yetti.
16/08/2017 08:08
Rodop Dağlarında Saklı Bir Hazine 'Altın Kur'an'lı Kütüphane
Rodop Dağlarında Saklı Bir Hazine: 'Altın Kur'an'lı Kütüphane

Bulgaristan'da Rodop Dağı eteklerinde gizlenmiş Çıngırdere köyü, el yazması İslami eserler bakımından Sofya’daki Milli Kütüphane’den sonra ülkenin en büyük kütüphanesine sahip.
01/08/2017 10:10
Sebilürreşad Dergisi
Sebilürreşad Dergisi

Bulgaristan Mektupları, Ahmet Hamdi Akseki'nin, 1912 yılında, henüz genç bir ilim adamı iken Sebilürreşad dergisi adına Bulgaristan'a yaptığı iki aylık seyahat sırasında kaleme aldığı mektuplardan meydana geliyor.
11/04/2009 16:04
Unutulan Bulgaristan Müslümanları-4 Ahmet Hamdi Akseki ve Bulgaristan Mektupları
Unutulan Bulgaristan Müslümanları-4: Ahmet Hamdi Akseki ve Bulgaristan Mektupları

Ahmet Hamdi Akseki, Cumhuriyet kurulmadan önce, yeni kurulan Bulgar devletindeki durumu gözlemek ve oradaki Müslümanlar ile görüşmek için Bulgaristan’a bir ziyarette bulunur. Buradaki gözlemlerini Sebilürreşad dergisinde yayınlayan Akseki'nin yazıları daha sonra 'Bulgaristan Mektupları' adı ile yayınlanır. Abdullah Osmanoğlu yazdı.
07/03/2017 10:10
Çeşitli Ülkelerden Sembol Köprüler ve 15 Temmuz Şehitler Köprüsü video
Çeşitli Ülkelerden Sembol Köprüler ve 15 Temmuz Şehitler Köprüsü (video)

Bir yakayı diğerine tutturan düğme gibi, bir şehri diğer şehre, bir kıtayı diğer kıtaya bağlar köprüler. Mimarinin en özel ögelerinden olan köprüler, bulundukları bölgelerin sembolleri oldular. Çeşitli ülkelerin sembol köprülerini ele aldık.
17/06/2017 15:03
Çocuk Kitapları Yayıncılığı Ne  lemde video
Çocuk Kitapları Yayıncılığı Ne Âlemde? (video)

Çocuk kitabı yayıncılığının son yıllarda edebiyat dünyasındaki yükselişi sürüyor. Farklı yaş gruplarındaki çocuklar için eğitici ve öğretici eserlerin sayısı çoğaldı. Muhtelif ülkelerdeki yayınevlerinin çocuk kitabı yayıncılığı faaliyetlerini mercek altına aldık.
17/06/2017 15:03

Bulgaristan'daki Smolyan (Paşmaklı) şehrine bağlı Mogilitsa köyü önemli bir tarihi geçmişe sahip... Köydeki Osmanlı mirasını muhafaza eden ise Aguş oğulları olmuş. Osmanlı döneminde adı Ahiçelebi olan bu bölgeyi 40 yıldan fazla yöneten aile, medreseler kurmuş, camiler inşa etmiş ve 6 binden fazla kitap içeren, dönemin en büyük özel kütüphanesini kurmuş. Salih Aguş Ağa; önce Kavala, sonra İstanbul’da okumuş ve 1870-1913 yılları arasında Ahiçelebi müftüsü olarak görev yapmış. O dönemlerde Balkanların en büyük özel kütüphanesi de burada kurulmuş. Salih Aguş, bölgede halen Hristiyanların da kilise kurmalarına izin veren hoşgörülü bir yönetici olarak biliniyor.

Ailenin günümüze dek ulaşan en büyük eseri ise Aguş Ağa Konağı... Balkan yarımadasında benzeri bulunmayan konak; geç Ortaçağ mimarisi ile Osmanlı tarzı karışımı eşsiz bir yapı. Konak, 1820 – 1840 yılları arasında inşa edilmiş. Konakta tam 221 pencere, 86 kapı, 24 de baca var. 

“Milli öneme sahip anıt” ilan edildi

Aguş ailesinin Rodoplar'da ve Bulgaristan’da Müslümanlar açısından çok önemli bir yeri var. Tarih boyunca hep önemli görevlere getirilen aile üyeleri, 1974 yılında ise ülkenin güneyinde bulunan Ahiçelebi eyaletinden, Bulgaristan’ın en kuzey noktası olan Tuna boyundaki Rusçuk köylerine sürgün edilmiş. Komünist idarenin aldığı sürgün kararının amacı hiç kuşkusuz, bölgedeki Müslümanların aydınlanmasını engellemekti. 1944 yılında Bulgaristan’da komünist rejimin kurulmasıyla devlet bu tarihi konağa da el koydu ve İslam’a ve Türklüğe ait tüm izleri de silmeye çalıştı. Konağın duvarında Osmanlı lalesi ahşap kabartması altında bulunan ay yıldız kazıldı, ancak izini halen görmek mümkün. Bulgaristan bu yapıyı 1964 yılında "milli öneme sahip anıt" ilan etti.

Aguş ailesi uzun süren dava sürecinden sonra, komünizm döneminde devletin el koyduğu konağı geri alsa da, Bulgar devleti, birbirinden kıymetli Osmanlıca, Arapça ve Farsça kitapları içeren kütüphaneyi aileye iade etmedi. 6 bin kitap, bugün Sofya ve Filibe’de Milli Kütüphane’de bulunuyor. 

Bulgaristan Müslümanları Yüksek Şurası başkanı Vedat Ahmet, Aguş ailesi hakkında şu bilgileri veriyor: “Bir Osmanlı ailesi Aguş’lar… Hem Osmanlı döneminde, hem sonrasında Bulgaristan döneminde çok önemli bir yere sahip olmuşlardır Bulgaristan Müslümanları açısından. Toplumda önemli bir yer işgal ettikleri için komünizmin ilk yıllarında bu ailenin etkileri kırılmak istenmiş, bunun için Kuzey Bulgaristan’a sürgün edilmiştir. Bu ailenin fertleri Osmanlının son idarecileri bu yörede. Ama aile daha sonra da bu etkinliğini devam ettirmiş. Ayrıca bu aileden milletvekili çıkmış. Hafız Emin Ağa Bulgaristan’da 1929 yılında birinci ve son defa düzenlenen Birinci Türk Kongresinde de divan üyeliği yapmış.”

 

Sevda Dükkancı





Yorum
Soy ağacım
Hüseyin Aguş
Dedemler bu konağın olduğu yere 100 km mesafede olan bölgede yaşıyorlar artık köklerimin nerelere dayandığını daha iyi biliyorum.
13/10/2017, 09:24
ÇOK SEVİNDİM
DR. MEHMET AKİF ERBAŞ
1997 SENESİNDE BU BÖLGEDE TRT OLARAK BİR BELGESEL ÇEKMİŞ VE BAHSİ GEÇEN AGUŞ AĞA KONAĞINA DA YER VERMİŞTİK. ŞİMDİ ASLÎ SAHİPLERİNE İADE EDİLMİŞ OLMASINA ÇOK SEVİNDİM. BELGESELDE PROF. DR. ZEYNEP ZAFER HANIMLA BİRLİKTE ÇALIŞMIŞTIK.
16/08/2017, 16:40
Teşekkür
Rıdvan Canım
Kaybolmaya yüz tutan Rumeli kültürüne çok önemli bir katkı bence.. teşekkürler.. Yazıyı [email protected] adresine göndermeniz mümkün mü acaba? Şimdiden teşekkürler Prof.Dr.Rıdvan Canım / Edirne
04/08/2017, 12:07