, 27 Temmuz 2017
Çocuk Kitapları Yayıncılığı Ne  lemde video

3069

Çocuk Kitapları Yayıncılığı Ne Âlemde? (video)

Çocuk kitabı yayıncılığının son yıllarda edebiyat dünyasındaki yükselişi sürüyor. Farklı yaş gruplarındaki çocuklar için eğitici ve öğretici eserlerin sayısı çoğaldı. Muhtelif ülkelerdeki yayınevlerinin çocuk kitabı yayıncılığı faaliyetlerini mercek altına aldık.

İlgili Yazılar
Çeşitli Yayınevlerinden Yeni Çıkan Kitaplar Haziran 2017
Çeşitli Yayınevlerinden Yeni Çıkan Kitaplar / Haziran 2017

Her ay başında, sitemize hangi yayınevleri neler göndermişse onları toplu olarak siz okurlarımızla paylaşıyoruz. İşte Haziran-2017 döneminde Dünyabizim'e gelenler...
01/07/2017 08:08
Mine Sota'dan Çiğdem Can'a Mizahtan Hüzüne Hiç
Mine Sota'dan Çiğdem Can'a, Mizahtan Hüzüne: Hiç

Çiğdem Can'ın ''Hiç'' adlı kitabı bize günlük yaşamın derinine saklanmış hüzünlerden bahsediyor; kaybolmuş çocukluktan, kalbi kırılmış gençlikten, büyümenin verdiği dayanılmaz acılardan, kırılmalardan... Veysel Altuntaş yazdı.
11/06/2017 09:09
Kim Bu Asuman
Kim Bu Asuman?

Büyük bir pamuk şekerinin içinde yaşıyor Asuman. Ama sonra onun da bir lahana olduğunu anlıyor. Hatice Kübra Karadeniz, Bülent Ata'nın 'Asuman' adlı kitabına değindi.
31/05/2017 08:08
Mustafa Kutlu'dan Çocuklarımıza Pırıl Pırıl Hik yeler Yıldız Tozu
Mustafa Kutlu'dan Çocuklarımıza Pırıl Pırıl Hikâyeler: Yıldız Tozu

Mustafa Kutlu, 'Yıldız Tozu' kitabında da o sade ve sinematografik anlatımıyla bizi hikâyelerinin içine çekiyor, sessiz sedasız. Selahattin’in topa uzanışı, Kenan’ın babasının kucağındaki o baygın/yarı ölü hali, yere yığılan anne, feryatlar... Uğur Şener yazdı.
09/04/2017 08:08
Anılarından Sürgün Edilmiş 25 Milyon İnsanın Romanı
Anılarından Sürgün Edilmiş 25 Milyon İnsanın Romanı

Arno Geiger, ''Yaşlı Kralın Sürgünü'' romanında, gittikçe çevresine ve kendisine yabancılaşan babasını anlatmış. Yazarımızın babası demans hastası... Sedat Palut yazdı.
02/04/2017 08:08
Okuyucuyu Arkasından Baktıran Roman Rüya Dedektifi
Okuyucuyu Arkasından Baktıran Roman: Rüya Dedektifi

Bülent Ata'nın 'Rüya Dedektifi'nde rüya nerede başlıyor, gerçek nerede bitiyor belli değil. O kadar farklılaşıyor ki var olduğu düşünülen karakterlerin bile bir düş yanılsaması olduğu kanaatine varıyorsunuz bazen. Hatice Kübra Karadeniz yazdı.
16/03/2017 08:08

Çocuk kitabı yayıncılığının son yıllarda edebiyat dünyasındaki yükselişi sürüyor. Farklı yaş gruplarındaki çocuklar için eğitici ve öğretici eserlerin sayısı çoğaldı. Muhtelif ülkelerdeki yayınevlerinin çocuk kitabı yayıncılığı faaliyetlerini mercek altına aldık.

Türkiye’de çocuk yayıncılığı

Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de çocuk kitabı yayıncılığı hızla gelişiyor. Yazarlar, illüstratörler, tasarımcılardan oluşan kadrosuna satış ve pazarlamanın da dahil olduğu dinamik ve büyümeye aday bir alan çocuk yayıncılığı. Çocuklara ilk kitap sevgisini aşılama, ilk edebi, ahlaki ve estetik değerleri kazandırma amacına hizmet eden çocuk kitapları, farklı yaş gruplarında çocukların ilgi duydukları konulara da temas ediyor.

Erdem Yayın Grubu, Nar Yayınları, Damla Yayınevi, Edam Yayınları bünyesindeki Birdirbir Kitaplığı, milli ve dini değerleri göz önünde tutarak çocuk gelişimine katkı sağlayan yayın evleri arasında dikkat çekiyor. 10 kitaptan oluşan “Peygamberin Küçük Sahabeleri” Damla Yayınevi’nden; siyer, ahlak, ilmihal konulu ev okulu serisi ve “Abim Piyaz”, “Muzi” gibi çocuk kitapları Edam Yayınları’nın Birdirbir Kitaplığı’ndan; Mustafa Ruhi Şirin'in kaleme aldığı “Mavi Rüyalar Gören Çocuk” kitabı da Nar Yayınları’nın Keloğlan Masalları Dizisinden çıkan ve dikkat çeken kitaplar arasında. Söz konusu eserler, çocuk edebiyatına katkı sağlayan yayınevleri aracılığıyla çocuk okuyucularla buluşuyor.

30 yılı aşkın süredir kitap serileri hazırlayan Erdem Yayın Grubu bu alanın öncü konumdaki temsilcilerinden. Erdem Yayın Grubu koordinatörü Zeynep Gülsüm Sağlam, kurumun yayın faaliyetleri hakkında şu şekilde konuştu: "Bugün 30 küsur yıldır yayınlanan 100 kitaplık Erdem Çocukları klasik serimiz var. Bununla yayın hayatına 84-85’te başladık. Öncelikle Türk klasiklerini çocuklarımız için sadeleştirme, onları Dede Korkut, Nasrettin Hoca gibi Türk kültür dünyasının temel taşları olan şahsiyetlerle tanıştırma hedefiyle yola çıktık. Ardından Batı’dan ne alabiliriz, hangi klasikleri çocuklar için yayınlayabiliriz diye düşündük. Bunlardan uygun gördüklerimizin çocuklar için sadeleştirilmiş versiyonlarını hazırladık. Aynı zamanda dini öğretimde faydası olacak yayınlar yaptık.”

Editöryal aşamadan, üretim ve tasarım aşamalarına kadar her yönüyle titizlikle ortaya koyulan çocuk kitapları, pek çok farklı alana da hizmet ediyor. Okullar ve pedagojik gelişim sahaları bu alanlar arasında öne çıkıyor. Erdem Yayın Grubu Koordinatörü Zeynep Gülsüm Sağlam, çocuk edebiyatı hakkında da şu sözleri sarfetti: “Çocuk edebiyatı ve çocuk kitabı tek başına değerlendirilecek bir alan değil. Bir sürü etken var bunun içinde. Okul bunun bir bileşeni. Pedagojik gelişim, çocuğa bakış açısı, edebiyata bakış açısı, kitaptan beklentimiz. Bütün bunları içine alır çocuk edebiyatı. Bir metin, bir resim diyebileceğimiz bir alan değil. Alt yapısının çok iyi oluşturulması gerekiyor. Biz bunun sıkıntısını çok çeken bir yayıneviyiz. Çünkü bir tekstil ürünü üretmiyorsunuz. Bir kitap, çocuğun zihnine birçok artı değer katabileceği gibi, birçok eksi değer de katabilir. Bunun bilincindeyiz ve çocuk kitabı yayınlamada bu hassasiyetin göz önünde bulundurulması gerekiyor."

Çocuk yayıncılığı, yayınevlerinin çocuk edebiyatı alanına yaptıkları yatırımlar ve donanımlarla da güçleniyor. Yayınevleri arasında yaşanan yazar transferleri, çocuk kitabı çeşitliliği ve cirosu her geçen yıl giderek artıyor. 

Lübnan’da çocuk yayıncılığı  

Yayınladığı kitaplar ve çocuk edebiyatına yaptığı katkı ile birçok ödül almayı başaran Lübnan’ın başkenti Beyrut’taki Assala Yayınevi, sadece Lübnan'a değil, tüm Arap ülkelerine kitap satıyor. Yayınevinin sahibi Şerine Kreidiyeh Assala yayınevinin çalışmaları hakkında şu sözleri söyledi: “Tüm üretim safhalarında ayrı ekipler halinde çalışıyoruz. Örneğin çizimcimiz kendi işini yaparken dizayncı arkadaşımız da çizimlerin kitaba uygun yerleştirilmesi için gerekli çalışmaları yapıyor. Aynı zamanda pedagoji ekibi de metin üzerinde kontrollerini sürdürüyor. Gerekli kontrollerin yapılmasının ardından, kitabı basım için matbaaya gönderiyoruz. Burada da kağıt türünü seçiyoruz. Kitabın son hali ortaya çıktığında kağıdın önemi büyük oluyor. Basım işlemi de bitince kitapları önce depoya alıyor, sonra da satış için hazırlıyoruz. İnternette, sosyal medyada ve tabi ki kitap fuarlarında satışa çıkıyor.”

Lübnan'da çocuk edebiyatına yönelik önemli eserler var. Uzun dönem Arap medeniyetinin kültür başkentlerinden biri olan ülke, Arap çocuk edebiyatına önemli eserler kazandırdı. Assala Yayınevi de kitaplarını Arap çocuklar için hazırlıyor. Kitaplarda işlenecek konulardan kitap tasarımlarına kadar tüm evreler Arap kültürüne uygun olarak planlanıyor.

Yayınevine göre, okuma alışkanlığının çocuklara küçük yaşta kazandırılması oldukça önemli. Bunun yolu da doğru eserlerin çocuklarla buluşturulması. Yayınevi de sosyal aktiviteler, kitap okuma saatleri düzenleyerek çocuklara eserlerin sevdirilmesini amaçlıyor. Kitap üretim seviyesi Batı ülkeleriyle karşılaştırıldığında Arap ülkeleri biraz daha geride kalmış durumda, ama rakamlar her geçen gün artıyor.

İran’da çocuk yayıncılığı

İran’daki çocuklar masal ve hikaye kitapları ile büyüyor. Her ülkede olduğu gibi İran kültürüne ait kahramanlar ve karakterler, çocuklara has boyama ve okuma kitaplarına konu oluyor. Bu eserlerin başında dili sadeleştirilmiş olarak yayına hazırlanan Şahname geliyor. Kelile ve Dimne, Hüsrev ile Şirin gibi masallar da en meşhur kitaplar arasında yerini koruyor. Ülkede düzenlenen kitap fuarlarında, çocuk kitaplarına ait çok sayıda stand kuruluyor. Diğer taraftan kitapçılarda, Türkiye'de ve diğer Ortadoğu ülkelerinde bilinen çocuk kitaplarını da görmek mümkün. Nasrettin Hoca İran kültüründe Molla Nasrettin diye biliniyor. İranlılar Nasrettin Hocanın İran topraklarında yaşadığını düşünüyor. Bu nedenle çok sayıda kitapçıda Molla Nasrettin kitaplarına rastlanıyor.

İran’daki çocuk yayıncılığında tercüme kitaplar da önemli yer tutuyor. Diğer taraftan İran'daki çocuk yayıncılığı da teknolojinin kurbanı. Uzmanlar tablet ve telefonların çocukların kitap okuma alışkanlığını azalttığı ifade ediyor.

Filistin’de çocuk yayıncılığı

Çocuklar için kısa öyküler ve şiirler yazan Maya Ebu el Hayat, Filistin’de çok kısıtlı olan çocuk yayıncılığını geliştirmeye ve yeni nesile kitap okuma alışkanlığı aşılamaya çalışıyor. Çalışmaları hakkında konuşan Maya Ebu El Hayat şu ifadeleri kullandı: "Uyku Öncesi Masallar adlı kitabımda Manal isimli bir kız var. Manal görme engelli ancak diğer duyuları çok güçlü. Kitapta Manal'ın bu durumundan açıkça bahsetmedim. Onu bu kadar özel kılan çok yetenekli biri olması. Bildiği masallar bunların başında geliyor. Yalnızca görme engelli çocuklar Manal'ın durumunu farkedebilir."  

Altı yıldır yalnızca çocuklara yönelik yazan El Hayat, birçok atölye çalışmasının yanı sıra, masal okuma etkinlikleri de düzenliyor. Maya Ebu El Hayat, bu etkinlikler hakkında şu şekilde konuştu: "Çocuklarla deneyimlerimden gördüm ki, onlardan çok şey öğreniyorsunuz. Bir çocuk kendi başına kitap okuyamaz. Birinin onu yönlendirmesi gerekir. Okul kitaplarıyla hikâye kitapları arasındaki farkı bilmeliler. Biz de bu nedenle ‘Yüksek sesle kitap okumayı seviyoruz’ isimli bir proje başlattık. Filistin'de çocuklar için kaliteli kitaplar bulmak kolay değil. Mevcut kitaplar da yüksek sesle okuduğunuzda çok sıkıcı oluyor. Yurt dışından kitap getirmek de zor. O zaman nasıl kitap bulacağız?"  

Maya Ebu El Hayat'ın ilk çocuk kitabı 2011'de yayımlandı. 2005 yılından bu yana yetişkinlere yönelik yazdığı kitaplarla ödüller alan El Hayat'ın ilk kitabı da aynı yıl İngilizce'ye, ardından İsveççe'ye çevrildi. 

Maya Ebu El Hayat son olarak yazı hayatını anlattı. Filistinli yazar şu şekilde konuştu: “Ben inşaat mühendisliği eğitimi aldım, ama kendimi bildim bileli yazıyorum. Yazılarım genelde yetişkinler için oluyordu. Çünkü çocuklara yazmak gözümü korkutuyordu. Konu çocuklar olunca çok eleştiri alıyorsunuz. Bu nedenle bir kursa gittim. 2009'da çocuk sahibi olduğumda fark ettim ki, gerçekten onlar için daha iyi hikayelere ihtiyacımız var. Filistinli yazarlar ve çizerler tanıyordum ancak Ramallah'ta bir yayınevi yoktu. En azından var olanlar yalnızca okul kitapları basıyordu. Burada yaşadığım yayıncı sorunu beni bir proje başlatmaya sevketti. Birkaç yazar birleşerek sponsorlar bulup kendi kitaplarımızı bastık. Böylece öykülerimizde daha özgür olabildik. Herkes kendi yazdığı öyküden sorumlu oldu ve ortaya beş tane kitap çıktı. Hepsi çocuklara iyi davranışları öğütlüyor. Biz önce ebeveynlere hitap ediyoruz ki çocuklarına kitap okuma alışkanlığı aşılayabilsinler. Kitaplarımın çoğu Beyrut'ta ve Avrupa kentlerinde satılıyor. Yakında bir kitabım daha çıkacak ve Amerika’da yayınlanacak."  

Bulgaristan’da çocuk yayıncılığı  

Bulgaristan'da çocuk eğitiminde kitaplara verilen önem büyük. Hal böyle olunca yayıncıların büyük bir kısmı çocuk kitaplarına yöneliyor. Özellikle 0-8 yaş grubu çocuklar için kitap hazırlamak adeta ustalık ve yöntem gerektiriyor. Birbirinden renkli kitaplar, organik kartonlar ve  pelüş oyuncaklarla destekleniyor. Eğitici müzik kitapları, müzik albümleriyle birlikte sunuluyor. Çocuk kitapları yayıncıları kitapları sade, sıradan bir nesne olarak değil; farklı renklerle, farklı yorumlarla çok daha değişik şekillere büründürülen, hem güzel bir hediye hem de çocukların yetişmesinde önemli bir araç olarak görüyor.

Sofya'daki kitapçılarda küçük okurlara özel kitaplar dikkat çekiyor. Rafların büyük bir kısmında daha çok çocuk gelişimini önceleyen ve eğitici rol üstlenen kitaplara rastlanıyor. Bulgar kitapçı Svetla Antonova, çocuklar hakkında yapılan yayınlar hakkında şu şekilde konuştu: "Kitap çocuk eğitimi için oldukça önemli. Çocuk yaşında kitaba ısınan bir kişi, büyüdüğünde de okumaya devam edecektir. Kendini başkalarının yerine koymak, onların düşünce ve duygularını hissetmek, ufkunu geliştirmek için kitaplar önemli. İşte biz de bu noktada küçük bebeklere bile renkli kitapları gösteriyoruz. Bu kitaplar bebek banyo yaparken gösterilebilir. Hayvan kitapları ve resimleri de uygun. Bebeklerin kitaplara bakarak möö, meee gibi sesler çıkarması da onlar için kitap okumak gibi. Yayıncıların işi çok zor, çünkü bütün bu kitaplar sıradan eserlerden çok farklı, hepsi zor ve detaylı süreç sonucu ortaya çıkıyor."

Resim kitapları, bilim dünyasına ait eserler, ansiklopediler, yap boz içeren kitaplar, klasik müziğin ilk eserlerinin yer aldığı resimli, notalı kitaplar, sevilen çizgi film kahramanları ve daha niceleri. Bulgar yayıncılar tüm bu taleplere cevap vermek için yeni yöntem ve arayışlarla teknoloji ile edebiyatı birleştiriyor. Okuyan bir toplumun yetişmesi için elinden geleni yapan yayıncılara en büyük destek ailelerden geliyor. Çünkü Bulgaristan'da en çok alıcısı olan eserler arasında çocuk kitapları yer alıyor.

 

Sevda Dükkancı – İrem Seles – Musab Eryiğit