, 23 Temmuz 2018
Hakikatin Peşinde Olan Bir Dergi Yönelişler

4096

Hakikatin Peşinde Olan Bir Dergi: Yönelişler

Yönelişler kültür ve sanat dergisi, 1980’li yılların ağır siyasi baskıları altında; kadrosunda İslami düşünceye sahip usta yazarların yer aldığı bir dergi idi. Ebbekir Eroğlu'nun büyük emek verdiği Yönelişler, edebi bir geleneğin güçlü ve güncel yaklaşımlarla yorumlanması gerektiğini savunmuştu. Sefa Toprak yazdı.

İlgili Yazılar
Temmuz 2018 Dergilerine Genel Bir Bakış-2
Temmuz 2018 Dergilerine Genel Bir Bakış-2

Ayasofya, Türk Edebiyatı, Şehir ve Ayasofya Çocuk dergilerinin Temmuz 2018 sayıları hakkında Mustafa Uçurum yazdı.
16/07/2018 10:10
Temmuz 2018 Dergilerine Genel Bir Bakış
Temmuz 2018 Dergilerine Genel Bir Bakış

Şehir ve Kültür, Yarın, Cımga ve Dil ve Edebiyat dergilerinin Temmuz 2018 sayıları hakkında Mustafa Uçurum yazdı.
11/07/2018 09:09
Dil ve Edebiyat Dergisinin 115 Sayısı Çıktı
Dil ve Edebiyat Dergisinin 115. Sayısı Çıktı

Dil ve Edebiyat dergisinin Temmuz 2018 tarihli 115. sayısı okurlarıyla buluştu.
10/07/2018 16:04
Temmuz Dergisinin 24 Sayısı Çıktı
Temmuz Dergisinin 24. Sayısı Çıktı

Temmuz dergisi, Temmuz 2018 tarihli 24. sayısıyla ikinci yılını doldurdu.
09/07/2018 13:01
Bilimevi Kadın Dergisinin 6 Sayısı Çıktı
Bilimevi Kadın Dergisinin 6. Sayısı Çıktı

3 ayda bir yayınlanan Bilimevi Kadın dergisinin Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarını kapsayan 6. sayısı okurlarıyla buluştu. Dergi bu sayısında takipçilerine “Modayı ciddiye al!” diyor.
06/07/2018 15:03
Kitabın Ortası Dergisi 16 Sayısıyla Raflarda
Kitabın Ortası Dergisi 16. Sayısıyla Raflarda

Kitabın Ortası dergisinin Temmuz sayısı raflardaki yerini aldı. Derginin 16. sayısı yine birbirinden değerli dosyalarla, ilim ve sanat dünyasından kıymetli isimlerle yapılmış söyleşilerle ve kitap tanıtımlarıyla bizi yaz sıcağının rehavetinden kurtulup okumaya davet ediyor.
04/07/2018 16:04

Söz söylemek, bir şeyler anlatmak insani ihtiyaçların en başında gelir. Söyleyecek bir sözün olması insan için çok büyük bir olgudur. Bu olgunun kendisini ifade edebilmek adına birçok çabası vardır. İşte bu çabalardan bir tanesi de dergiciliktir.

Yönelişler kültür ve sanat dergisi, 1980’li yılların ağır siyasi baskıları altında; kadrosunda İslami düşünceye sahip usta yazarların yer aldığı bir dergidir.

Nisan 1981 yılında yayın hayatına başlayan ve kendi içinde bir yayın disiplini kuran; şiiri merkezine alıp politik söylemlerin dışında kalarak sadece ürünü önceleyen Yönelişler, 43. sayısının ardından birçok imkânsızlıklar sebebiyle 5 yıllık bir kesintiye uğrar.

Mart 1990’da tekrar yayımlanmaya başlayan Yönelişler için bu ikinci yayın dönemi ancak 10 sayı kadar devam eder ve dergi 53. sayısı ile Aralık 1990’da kapanır.

Yönelişler denildiğinde akla gelen ilk isim Ebubekir Eroğlu

Bugünün birçok edebi kalemini yetiştiren Yönelişler, ciddi bir edebiyat dergisi olmanın gereğini hakkıyla yerine getirmiştir ve Yönelişler dergisi üzerine konuşulduğunda üstünde durulması gereken en önemli isim şüphesiz Ebubekir Eroğlu’dur.

Büyük Doğu ve Diriliş geleneğinden gelen Eroğlu, başta Ahmet Yücel ve Adnan Tekşen olmak üzere arkadaşları ile çıktığı bu yolda derginin sanatsal olarak yöneticiliğini yapmıştır. Dönemin çeşitli sebeplerinden ve memuriyet görevinden ötürü dergide resmi olarak yönetici gözükmüyor olsa bile bugün Yönelişler denildiğinde akla gelen ilk isim Ebubekir Eroğlu’dur.

Dergide yayımlanacak ürünlerin seçimi, sıralanışı gibi hemen her aşamada etkisi bulunur. Bu noktada Büyük Doğu ve Diriliş’te kazandığı tecrübesinin yanında dönemin gereklerini de göz önünde bulunduran Eroğlu, genç yeteneklere de derginin kapısını kapatmayarak onların da yetişmesine imkân sağlar. Derginin ilk sayısında yer alan ve adeta Yönelişler’in bir manifestosu olan “Sunu” yazısı başta olmak üzere dergide Yönelişler imzası ile yayımlanan sunuş yazılarında ağırlıklı görüş sahibi Eroğlu’dur.

53 sayı ile yayın hayatını noktalayan Yönelişler, siyasi ve sosyal olaylar açısından zor dönemlerin yaşandığı bir zaman diliminde çıkar. Bu zor zamanların çeşitli sıkıntıları vardır ve bu, dergicilik hayatını da olumsuz etkilemektedir. Yönelişler de bu sıkıntılardan payına düşeni alır. Kimi zaman birleştirilmiş sayı ile kimi zaman gecikmeli olarak çıkan derginin yaşadığı sıkıntılar yapılan açıklamalarda açıkça dillendirilmez ama böyle bir durumun varlığından okuyucu haberdar edilir ve her zaman okuyucularının gösterdiği destek ile derginin yürüyüşüne devam ettiği vurgulanır.

Yöneliş hakikate doğru

Yönelişler, sanata ve edebiyata bir bütün olarak bakan bir dergidir. Dergi, ibda iddiasında ve kendisinden öncesini reddeden bir yaklaşım içinde değildir. Ürünü önceleyen, söylenilecek sözün önemini idrak eden ve bir arayış içinde bulunan bir dergidir. Bu arayış toplumun yaşadığı sarsak bir değişim içinde, sanatta ve edebiyatta hakikatin peşinde olma arayışıdır. Yöneliş, hakikate doğrudur ve verilen bütün çaba Yaratıcı’nın sanatına yaklaşmak ve anlamak içindir.

Yönelişler, edebi bir geleneğin güçlü ve güncel yaklaşımlarla yorumlanması gerektiğini savunur. Sanatta ve edebiyatta tarihi reddetmenin, geleneği yok saymanın köksüzlük doğuracağını dile getirir. Bu köksüzlük ise sorunlu bir edebiyat ve sanat doğuracaktır. İçinde bulunulan toplumun değerleri ile örtüşmeyen bir edebiyat anlayışını benimsemez Yönelişler. Bunun için derginin yayın ilkelerinden bir tanesi de eski metinlerimize dönmek, onların kendi çağlarındaki dil ve içerik imkânlarını görmek; yeni ses ve yorumla onları var eden temelleri günümüze taşımaktır.

Şiir merkezli bir dergi

Dergide edebiyatın birçok türünün güzel örnekleri yer alır fakat Yönelişler, şiir merkezli bir dergidir. Verilen telif şiirlerin yanı sıra Doğu’dan ve Batıdan çeşitli toplumların şiirlerinden yapılan çeviriler de Yönelişler’in üzerinde dikkatle durduğu başka bir husustur.

Gerek Batı edebiyatından gerekse Doğu edebiyatından yapılan çevirilerin yanı sıra Zenci edebiyatı, Afrika edebiyatı, çağdaş ve klasik Arap edebiyatı, Kızılderili edebiyatı gibi birçok medeniyete ait ürünler çevrilmiştir. Böylece belki de edebiyatımızda eksikliği olmasına rağmen gözlerden kaçmış bir boşluğu da Yönelişler doldurmuştur.

Bunun yanında bizim klasik metinlerimizi ihmal etmeyen dergi, uzunca bir süre eski klasik metinlerimizden sunumlar yapar. Bu sunumlar kimi zaman aynen aktarım şeklinde olur kimi zaman ise sadeleştirme yoluyla olur. Bu, derginin eski medeniyetimize bakışını ortaya koyar. Yönelişler kendi medeniyet ürünlerine, geleneğe ve kaynaklarına modern bir bakış açısı ile bakmaya çalışarak tarihi kültür ürünlerini yine sanatsal bir yorumlamayla ele alan bir dergidir.

Kimler vardı Yönelişler’de?

Dergi, usta şairlerin ve aidiyet duygusuna sahip gençlerin bir araya geldiği bir mahfil özelliğini taşır. Osman Konuk, İhsan Deniz, Hüseyin Atlansoy, Necat Çavuş, Yılmaz Daşçıoğlu, şiirlerini ilk kez bu dergide yayımlatan isimlerdir. Bunun yanında dönemin önemli kalem sahibi isimleri de dergide çeşitli ürünleri ile görülür. Kimler yoktur ki bu Yönelişler’de… Bugün yayın hayatını sürdüren birçok edebiyat dergisinin yöneticileri ve yazarları da Yönelişler’de yer almış isimlerdir: Rasim Özdenören, Mustafa Kutlu, Orhan Okay, Mustafa İsen, Şakir Kocabaş, Sedat Umran, Ramazan Dikmen, Mustafa Kara, İsmail Kara, Cahit Koytak, Cevdet Karal, Cemal Şakar, Mustafa Ruhi Şirin, Ali Haydar Haksal, Arif Ay, Alim Kahraman, Kemal Sayar, Durali Yılmaz, Vural Bahadır Bayrıl, Lale Müldür ve daha niceleri. Mesela, Cahit Zarifoğlu’nun şiirleri ve hikâyelerinin yanı sıra bir senaryo taslağı ve bir de kendi çizdiği karikatürü yayımlanır.

Yönelişler, 53. sayısıyla 1990 yılının Aralık ayında yayın hayatına son verir. Dergi, eğer yayın hayatına bu kadar kısa bir süre içerisinde son vermeseydi ve devam edebilseydi; belki de bugün edebiyatımızda ve dergicilik tarihimizde çok daha büyük açılımlar sağlayabilirdi. Bu devamlılık gerçekleşseydi, özellikle şiir açısından birçok isim yetişebilirdi ve edebiyat tarihimizde Yönelişler şairleri diye anılacak bir topluluktan dahi söz edilebilirdi.

 

Sefa Toprak