, 28 Mayıs 2017
Formüller ve Kalıplar Sanatçının Önünde Bir Engeldir

İbrahim Demirci

2053

Formüller ve Kalıplar Sanatçının Önünde Bir Engeldir

Şair, yazar, dil bilimci ve edebiyatın birçok alanında söz sahibi bir isim İbrahim Demirci. Hece dergisinin 238. sayısında İbrahim Demirci ile yapılan söyleşi üzerine Mustafa Uçurum yazdı.

İlgili Yazılar
Ders kitaplarında utanılacak özensizlik
Ders kitaplarında utanılacak özensizlik!

İz Yayıncılık bünyesinde yayınladığım Kitap Postası dergisinde İbrahim Demirci'nin ilginç bir yazısını yayınlamıştık. O yazıyı ç-alıntılıyoruz.
21/07/2012 12:12
Konuşmak istiyorum insanca müslümanca
Konuşmak istiyorum, insanca, müslümanca...

Konuşmamızı engelleyenlere rağmen konuşma isteğimizi unutmayanlarız biz! İbrahim Demirci'nin yıllar önce yayınlanmış sıradışı, yalın bir şiirini ç-alıntılıyoruz.
08/07/2012 10:10
Bir Yazarı Keşfetmenin Güzelliği
Bir Yazarı Keşfetmenin Güzelliği

Okuduğumuz yazar, içlerimizde bir yere, bir damarımıza öyle baskı uygular ki, o baskının hiç bitmemesini istersiniz. Yeni bir tanışma anıdır bu.
18/02/2009 14:02
Hoşgeldin Hay Hay Hayat
Hoşgeldin Hay Hay Hayat

İbrahim Demirci'nin son dönemde yazdığı yazılar "Hay Hay Hayat" adıyla kitaplaştı..
06/12/2008 20:08
İbrahim Demirci'yi tanımak büyük bir lütuf
İbrahim Demirci'yi tanımak büyük bir lütuf

İbrahim Demirci'nin, yolunun kesiştiği kişilerin hayatı üzerinde her zaman olumlu değişimlere yol açan bir etkisi vardır. Ümit Savaş yazdı.
07/04/2015 15:03
Zarifoğlu'nun hangi çocuk kitabı
Zarifoğlu'nun hangi çocuk kitabı?!

Hem Zarifoğlu'nun büyük kızı Betül Zarifoğlu Koç ile konuştuk hem de yazarlarımıza Zarifoğlu'nun çocuk kitaplarını sorduk.
05/10/2009 16:04

Sanatın hangi dalı olursa olsun keskin çizgilerle belirlenmiş kalıplar varmış gibi görünse de, sanat adamı icra söz konusu olunca bütün sıradanlıkları bir kenara bırakarak özgün bir dil yakalamak ister. Bunu başardığı müddetçe de kendi sesinin oluşumunu tamamlar.

İbrahim Demirci, edebiyatın birçok alanında çalışmaları olan ve hepsinde de söz sahibi bir usta kalem. Onun kendi şiirlerini okurken de yaptığı çevirileri okurken de hem bir sanat eseri ile hem de titiz bir dil işçiliği ile karşı karşıya olduğunuzu hissedersiniz. Dil üzerine ülkemizde en fazla mesai harcayan isimlerdendir İbrahim Demirci.

Hece dergisinin Ekim 2016 tarihli 238. sayısında İbrahim Demirci ile Manolya Gürocak’ın yaptığı bir söyleşi var. Demirci’nin edebiyat çalışmalarına ışık tutmasının yanında sanat kavramı üzerinde duran bu verimli söyleşide, sanat, edebiyat ve şiir üzerine çok önemli tespitlere ulaşmak mümkün.

Formüller ve kalıplar sanatçının önünde bir engeldir

Hem şair hem de yazar olanlara yönetilen soruların başında gelir aslında yazma serüveninde şiirin mi düzyazının mı ağır bastığı. Meylinin hangisine olduğu üzerine notlar düşülmesi istenir edebiyat dünyasındaki isimlerden. İfade şeklini belirleyerek ona göre kelimeleri ete kemiğe büründürmektir aslolan. Her söz yatağını bulmak için yolculuğa çıkar nitekim.

İbrahim Demirci, düzyazı ve şiir arasındaki keskin çizgiyi somut verilerle ortaya koyuyor: “Düzyazıda zihnimizin bilgi, zekâ, muhakeme melekeleri önceliklidir; şiirde ise seziş, duyuş, düşleyiş öne çıkar.” Şiir ve düzyazı alanında eserler veren Demirci, metinlerin doğası ile yazar ya da şairin doğasının örtüşmesinin bir sonucu olarak bu ayrımın var olduğuna dikkat çekiyor.

Söyleşinin tümünde vurgulanan ve burada da dikkat çekerek öne çıkardığı bir düşünce de şu ki sanatta belirli kalıplara karşı duruyor İbrahim Demirci. Formülleri ve kalıpları sanatçının önündeki bir engel olarak görüyor. Düşünceye, ufka vurulan bir kement olan formüllerin varlığının özgür düşüncenin önündeki bir engel olduğuna göndermeler yapıyor.

Şiir, deneme, çeviri arasında bir ömür geçirmek

Söyleşide İbrahim Demirci’nin yazı hayatının tüm detaylarına değiniliyor. Manolya Gürocak’ın hazırladığı soruların ayrıntılı bir düzlemde olması, keyifli bir söyleşi ile baş başa bırakıyor bizleri.

Şiir üzerine söylediği her söz, poetika tadında bir his bırakıyor Demirci’nin: “Sanat eseri biriciktir ve her alıcı ondan yeni etkiler devşirebilir. Ayrıca ve üstelik sanat eserlerinin, şiirlerinin çoğu bir tür doğum gibi ortaya çıkar, onların uzun uzadıya estetik operasyonlara pek ihtiyacı olmaz.”

İbrahim Demirci’nin edebiyat çalışmalarının en ön sıralarında çeviri şiirleri gelmekte. Söyleşide bu konuya da oldukça geniş bir yer ayrılıyor. Çevirileri büyük bir keyifle yaptığını, dil zenginliğine katkı sağladığını, özellikle Nizar Kabbani’nin dilini kendi diline yakın bulduğunu söylüyor Demirci.

Yeni çalışmalarından, sıradan bir gününün nasıl geçtiğinden bahsederken de görüyoruz ki dopdolu vakitler kuşanıyor İbrahim Demirci. Ev, iş Hece, arkadaşlar, kitaplar, dergiler, gazeteler, okumalar, yazmalar, çay, kahve, internet, sosyal medya müzik, televizyon… derken uzayıp gidiyor vakitlerden kalanlar.

Son sözü Cahit Zarifoğlu’ndan oluyor Demirci’nin: “Öpebilirsek uzanıp kaderlerimizden öpmeli.”

238. sayısıyla yine okuyucularına arşivlik bir sayı armağan ediyor Hece. İbrahim Demirci ile yapılan bu söyleşinin yanında “15 Temmuz: Dramatik Dönüşüm” dosyası da, mutlaka okunması gereken darbe özel sayılarının arasında yer almayı hak eden bir çalışma olmuş.

 

Mustafa Uçurum






İlgili Konular