, 21 Haziran 2018
Halil İnalcık Türk Tarihçiliğinin Kutbudur

Halil İnalcık

3214

Halil İnalcık Türk Tarihçiliğinin Kutbudur

Derin Tarih dergisinin yeni sayısında Halil İnalcık hocanın talebelerinden olan Prof. Dr. Bülent Arı, hocanın ilmi hayatı, eserleri ve çalışma metotları ile ilgili olarak bir yazı kaleme almış. Metin Uygun bu yazı üzerine yazdı.

İlgili Yazılar
Hiperaktif Şehzade Nasıl Fatih Oldu
Hiperaktif Şehzade Nasıl Fatih Oldu?

Derin Tarih dergisi, Fatih Sultan Mehmed'i psikolojik boyutuyla ele alıyor. Fatih’in çocukluğu, eğitiminde anne ve babanın rolü, hocalarının katkısı, 12 yaşında tahta çıkmasının sebepleri, liderlik vasıfları, cesaret ve adalet anlayışı ve uygulayışı, yüksek ideallerini uygulamada gösterdiği kararlılık, sır verip ser vermeyen bir yapıda oluşu, istihbarata çok önem vermesi gibi hususlar işleniyor. Metin Uygun derginin bu dosyasında yer alan Nevzat Tarhan röportajına dair yazdı.
22/05/2018 09:09
Karen Armstrong Müslümanların Kudüs'e Hürmetinden Öğrenecek Çok Şeyimiz Var
Karen Armstrong: Müslümanların Kudüs'e Hürmetinden Öğrenecek Çok Şeyimiz Var

İsrail’in Kudüs’ün tamamını işgal etmesi veya onu başkent yapması ona sahip olduğu anlamına gelmiyor. Zira Kudüs’ün kutsallığı onu zorla elde edenin kazanabileceği bir ödül değildir. O ancak, doğrulukla ve adaletle muamele edenlere verilen bir lütuftur. Munise Şimşek, Karen Armstrog'un 'Kutsal Şehir Kudüs' başlıklı makalesine dair yazdı.
18/05/2018 12:12
İbrahim Kalın Avrupa-Merkezci Tarih ve Kültür Anlayışı Sorgulanmalı
İbrahim Kalın: Avrupa-Merkezci Tarih ve Kültür Anlayışı Sorgulanmalı

Batı’nın, İslam’ı bir düşman ya da ‘öteki’ olarak görmesi yakın zamanın olgularından birisi değildir. Bu durumun tarihsel bir arka planı var. Derin Tarih dergisi, yeni yılın ilk sayısında Cumhurbaşkanlığı sözcüsü, tarihçi Doç. Dr. İbrahim Kalın ile bu konularda yapılmış bir söyleşiye yer vermiş. Sedat Palut bu söyleşiye değindi.
13/01/2018 11:11
Rumeli nin Fethi Osmanlı Siyasetinin Temelini Teşkil Eder
Rumeli’nin Fethi Osmanlı Siyasetinin Temelini Teşkil Eder

Yedikıta dergisinde bu ay ‘Osmanlı Medeniyetinin Aynası Balkanlar’ başlıklı bir yazı yayınlanmış. Derin Tarih dergisinde de Nizamiye Medreseleri'nin işlevine dair bir yazı yer alıyor. Metin Uygun bu iki yazıya temas etti.
26/03/2017 08:08
İkinci Abdülhamid Han'ın Almanya ile İlişkileri
İkinci Abdülhamid Han'ın Almanya ile İlişkileri

Derin Tarih dergisinin 59. sayısında Necmettin Alkan, ‘Almanya ile İttifakın Faydaları Ne Oldu?’ başlıklı bir yazı kaleme almış. Metin Uygun bu yazıya değindi.
21/02/2017 10:10
Arap İsyanı' Algısı İngilizlerin Oyunudur
'Arap İsyanı' Algısı İngilizlerin Oyunudur

'Arap İhaneti Efsanesi' başlığıyla çıkan Derin Tarih dergisinde, yüz yıl önce Mekke Emiri Şerif Hüseyin’in İngilizlerin verdiği destekle Osmanlı’ya karşı çıkardığı isyanın, Arap ve Türk toplumundaki yansımaları, meydana getirdiği sonuçlar ele alınıyor. Metin Uygun yazdı.
19/01/2017 10:10

Başarısız 15 Temmuz darbe girişiminin ülkemizdeki ve dünyadaki yansımaları devam ediyor. Bu girişimden kaynaklanan gelişmeler, değişmeler, hemen her gün ülkemiz içinde, dışında ve bölgemizde somut bir şekilde kendini gösteriyor. Derin Tarih dergisi Eylül 2016 tarihli 54. sayısını da ağırlıklı olarak bu konuya ayırmış. “Abdülhamid’in Direnişi Yeni Türkiye’nin Dirilişi” başlığını kapağına alan dergide, özellikle Sultan II. Abdülhamit devrindeki darbe ve darbe girişimleri ile son yıllarda meydana gelen darbe girişimleri arasındaki benzerlikleri ortaya koyan araştırmalar dikkat çekiyor.

Türk tarihçiliğinin büyük isimlerinden olan ve dünya çapında bu alanda haklı bir şöhreti bulunan Prof. Dr. Halil İnalcık Hoca, 28 Temmuz tarihinde vefat etti. Dergide Halil İnalcık hocanın talebelerinden olan Prof. Dr. Bülent Arı, hocanın ilmi hayatı, eserleri ve çalışma metotları ile ilgili olarak bir yazı kaleme almış ve bizlere önemli bilgiler vermiş. Halil İnalcık hocanın tarihçilikteki yerini, değerini ifade etmek, tanımlamak için pek çok sıfat kullanılmıştır. Bunlardan bazıları ‘duayen tarihçi’, ‘Şeyhü’l-Müverrihin’, ‘tarihçilerin şeyhi’ ve Prof. Dr. Ahmet Yaşar Ocak’ın tabiriyle, ‘Kutbü’l-Müverrihin’ yani tarihçilerin kutbu tabiridir. Bülent Arı, İnalcık hocayı en iyi ifade eden tabirin bu olduğunu belirtir.

İnalcık, eski vesikalar ve şer’iye sicillerine yeniden hayat vermiştir

Halil İnalcık, sağlam bir ilmi temel ile bitip tükenmek bilmeyen bir çalışma azminin sahibidir. Eski, klasik bilgileri zamanın en iyi hocalarından öğrenip bu bilgileri modern metotlarla sentezleyerek kullanan İnalcık kendine has bir tarz geliştirmiştir. Bülent Arı, İnalcık’ın hocalığının ilk yıllarında meydana getirdiği eserlerin bile hâlâ alanlarında aşılamaz olduklarını belirtir. Onun araştırmalarında eski vesikalara, şer’iye sicillerine yeniden hayat verdiğini anlatır. Bu husustaki gayretlerini şöyle ifade ediyor: “Bursa Sicillerini cami ve medreselerde çuvallar içinde perişan halde keşfetmişti. Eski devirde jandarma dayağından korkan imamlar, kimsenin eline geçmesin diye defterleri saklamışlar ve bu suretle muhafaza etmişlerdi. Bugün Türkiye hudutlarındaki (elde kalan) bütün siciller onun önayak olmasıyla önce şehir müzelerinde toplanmış, daha sonra Milli Kütüphane’de araştırmacıların kullanımına açılmıştır. O zaman için kimsenin tarihi önemine vakıf olmadığı siciller onun himmet ve gayretiyle kurtulmuş, sonraki yıllarda tarihçilerin en önemli başvuru kaynaklarından biri haline gelmiştir.”

Bülent Arı’nın, Halil İnalcık’ın ilmi çalışma prensipleriyle ilgili olarak dikkat çektiği hususlardan birisi de, hocanın sıkça tekrarladığı ‘ilmin aslı dikkattir’ metodudur. Bu sayede İnalcık, gözden kaçan birçok hususu gün yüzüne çıkarmıştır.

Hocanın bir ömür boyu emek sarf edip ortaya koyduğu eserlerin tarih camiası dışından da dikkatle takip edilmesi ve çokça baskı yapmasının, onu bir hayli memnun ettiği vurgulanır yazıda.

Bülent Arı, “63 senelik teşrik-i mesai, 28 Temmuz 2016 Perşembe günü Fatih Camii haziresine defniyle son buldu. Bizzat Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatı ve Bakanlar Kurulu kararıyla Ali Emiri Efendi’nin yanı başında hazırlanan mezarı, onu hem Fatih Sultan Mehmed’den hem de ülkemizin kıymetli bir arşiv üstadından ayırmadı” sözleriyle anar hocayı.

Allah’tan rahmet diliyoruz İnalcık hocaya.

 

Metin Uygun