İstanbul Bizim - 11:00, 04 Mart 2011 Cuma
İstanbul'un manevi koruyucuları
İstanbul'un manevi koruyucuları
İstanbul'u anlatmaya devam eden Doğan Pur, İstanbul'un Dedeleri ve Babalar'ını yazdı.


Geçen yazımızda “İstanbul’un dedesi ve babası çoktur” demiştik. Evet gerçekten de öyle imiş. Geçenlerde aldım kalemi elime ve başladım yazmaya. Aklıma gelen bütün Dede ve Babaların isimlerini not ettim. İki saatin sonunda listemdeki isimlerin sayısı 150’yi geçmişti. İstanbul’un dört bir yanına sırlanmış olan bu Gönül Sultanlarının her birinin hayatını yazmaya kalksanız, kim bilir kaç cild kitap olurdu?Bu nedenle kısa yoldan bu güzel insanların isim veya lakablarını ve medfun bulundukları ilçe ile semtlerin bir listesini vermekle yetineceğiz.

Yüzyıllar boyunca şehrin manevi koruyucuları olarak kabul edilen bu Allah dostlarının türbe ve kabirlerine İstanbullular son derece önem verilmişlerdir. İstanbul ve civarında yüz elliden fazla Dede ve Baba’nın türbe ve kabri bulunmaktadır. Çoğu “Kutlu Fethin Mutlu Kumandanı” Fatih Sultan Mehmed Han’ın ordusunda yer almış “Mutlu Askerler”dendir. Kimi şeyh, kimi derviş, kimi meczub, kimi aşık, kimi deli, kimi veli... Hülasa-i kelam hepsi Allah adamı. Sırları mukaddes ola! Himmetleri hazır ve daim ola!

Kimi gerçek ismi ile anılmaktayken, ekserisine halk tarafından lakablar takılmıştır. Aynı lakabla anılan pek çok Dede-Baba bulunmaktadır. Misal olarak; Gül Baba, Tezveren Dede, Ekmekçi Baba, Koyun Baba, Edhem Baba, Evrenos Dede bunlardan bazılarıdır. Kimine müstakil türbe bina edilmiş, kiminin kabri şehrin arka sokaklarına gizlenmiş, kiminin kabri cami-mescid veya tekke haziresinde sırlanmış bulunmaktadır. İlk kez hazırlanmış olan bu listeyi ziyaret etmek isteyenlerin istifadesine sunuyoruz.  Ruhlarına el-Fatiha hediye ederek himmetlerini dileyelim.

DEDELER

  1. Fatih - Nişanca'da Evrenos Dede Türbesi
    Fatih - Nişanca'da Evrenos Dede Türbesi
    Fatih - Samatya'da Pervane Dede Kabri
    Fatih - Samatya'da Pervane Dede Kabri
    Abalı Dede,
    Üsküdar
  2. Abdal Yakub Dede, Fatih-Hekimoğlupaşa
  3. Abdullah Dede, Fatih-Kocamustafapaşa
  4. Ali Fani Dede, Eyüp
  5. Arabacı Sefer Dede, Beyoğlu-Kasımpaşa
  6. Aşcı Ahmed Dede, Zeytinburnu-Merkez Efendi
  7. Aya Dede, Fatih-Ayakapısı
  8. Börekçi Mustafa Dede, Üsküdar
  9. Çoban Dede, Fatih-Malta, Boyacıkapısı
  10. Davulcu Dede, Fatih-Şehzadebaşı
  11. Durmuş Dede, Rumelihisarı
  12. Edhem Dede, Eyüp
  13. Elekli Dede, Silivrikapısı
  14. Emir Dede, Fatih-Süleymaniye
  15. Eskici Dede, Fatih-Unkapanı
  16. Esrar Dede, Beyoğlu-Galata Mevlevihanesi
  17. Evrenos Dede, Eyüp-Zal Mahmud Paşa
  18. Evrenos Dede, Fatih-Nişanca
  19. Fenayi Dede, Üsküdar
  20. Ferruh Dede, Eyüp
  21. Gaybullah Dede, Zeytinburnu
  22. Hasan Dede, Fatih-Keçeciler
  23. Havlucu Dede, Beyoğlu-Kasımpaşa
  24. Hayreti Dede, Beyoğlu-Sütlüce
  25. Helvacı Dede, Fatih-Süleymaniye
  26. Horoz Mehmed Dede, Fatih-Unkapanı
  27. Hüseyin Fahreddin Dede, Eyüp-Bahariye
  28. İbrahim Edhem Dede, Fatih-Karagümrük
  29. Kapani Mehmed Dede, Fatih-Unkapanı
  30. Kaşıkcı Mustafa Dede, Fatih-Molla Gürani
  31. Kavak Dede, Anadoluhisarı
  32. Kavukçu Ali Dede, Beyoğlu-Galata Mevlevihanesi
  33. Keskin Dede, Fatih-Nişanca
  34. Kılıç Dede, Fatih-Mevlanakapısı
  35. Kovacı Dede, Fatih-Çarşamba
  36. Koyun Dede, Beyoğlu-Balıkpazarı
  37. Kuzgun Dede, Kuzguncuk
  38. Nalıncı Mimi Dede, Fatih-Cibali
  39. Nenesi Dede Sultan, Üsküdar-Karacaahmed
  40. Örümcek Tutmaz Sudi Dede, Fatih-Yayla
  41. Pervane Dede, Eyüp
  42. Pervane Dede, Fatih-Samatya
  43. Peyk Dede, Fatih
  44. Saçlı Kasım Dede, Yedikulekapısı
  45. Salih Dede, Göksu
  46. Sarı Mustafa Dede, Sarıgazi
  47. Sineçak Yusuf Dede, Beyoğlu-Sütlüce
  48.  Sirkeci Dede, Fatih-Ayakapısı
  49. Sükuti Dede, Merkez Efendi
  50. Süpürgeli Dede, Salıpazarı
  51. Süt Dede, Üsküdar-Karacaahmed
  52. Şenlik Dede, Beşiktaş-Maçka
  53. Şeyh Galib Dede, Beyoğlu-Galata Mevlevihanesi
  54. Şimşir Dede, Eyüp
  55. Telli Dede, Fatih-Aksaray
  56. Tezveren Dede, Beykoz-Paşabahçe, İncirliköy
  57. Tezveren Dede, Beyoğlu-Dolapdere
  58. Tezveren Dede, Fatih-Çemberlitaş,Divanyolu
  59. Tezveren Dede, Fatih-Kumkapı
  60. Toklu İbrahim Dede, Fatih-Ayvansaray
  61. Uryan Dede, Fatih-Şehzadebaşı
  62. Uyku Dede, Fatih-Kocamustafapaşa
  63. Üçgözlü Mehmed Dede, Fatih-Kocamustafapaşa
  64. Yatağan Dede, Fatih-Balat
  65. Yıldız Dede, Fatih-Bahçekapısı
  66. Zekayi Dede, Eyüp-Piyer Loti

BABALAR

  1. Beykoz - Akbaba Köyü'nde Akbaba Kabri
    Beykoz - Akbaba Köyü'nde Akbaba Kabri
    Beyoğlu - Galatasaray'da Gül Baba kabri
    Beyoğlu - Galatasaray'da Gül Baba kabri
    Ağlamış Baba,
    Kilyos
  2. Ahi Durmuş Baba, Fatih-Bayezid
  3. Akbaba Mehmed Efendi, Beykoz-Akbaba Köyü
  4. Alemdar Baba, Alemdağı
  5. Ali Baba, Fatih-Cankurtaran
  6. Ali Baba, Fatih-Vezir Han
  7. Ali Gazi Baba, İçerenköy
  8. Arkam Baba, Beykoz-Yuşa Tepesi
  9. Asalı Baba, Üsküdar
  10. Aynalı Baba, Topkapısı
  11. Ayni Ali Baba, Beyoğlu-Kasımpaşa
  12. Baba Ali Şahzengi, Fatih-Mahmudpaşa
  13. Baba Cafer, Fatih-Zindanhan
  14. Baba Hasan Alemi, Fatih-Horhor
  15. Baba Haydar, Eyüp-Baba Haydar
  16. Baba Sungur, Beşiktaş-Dolmabahçe
  17. Baba Yusuf Sivrihisari, Eyüp
  18. Balaban Baba, Üsküdar
  19. Baltalı Baba, Fatih-Yenibahçe
  20. Bican Baba, Fatih-Malta
  21. Cibali Baba, Fatih-Cibali
  22. Ciğerci Baba, Fatih-Topkapısı
  23. Çeraği Hamza Baba, Fatih-Sultanselim
  24. Derviş Osman Baba, Fatih-Şehzadebaşı
  25. Deryalı Ali Baba, Zeytinburnu-Kazlıçeşme
  26. Düğümlü Baba, Fatih-Sultanahmed
  27. Ekmekçi Baba, Beşiktaş
  28. Ekmekçi Baba, Beyoğlu-Tophane
  29. Ekmekçi Baba, Fatih-Edirnekapısı
  30. Etyemez Mirza Baba, Fatih-Samatya
  31. Evlice Baba, Eyüp
  32. Gözcü Baba, Göztepe
  33. Gulami Ali Baba, Fatih-Yusufpaşa
  34. Gül Baba, Beyoğlu-Galatasaray
  35. Gül Baba, Eyüp
  36. Gül Baba, Fatih-Cibali
  37. Gül Baba, Fatih-Karagümrük
  38. Gül Baba, Merdivenköy
  39. Gülzar Baba, Fatih-Edirnekapısı
  40. Hadım Baba, Hadımköy
  41. Haki Baba, Eyüp
  42. Hasan Baba, Fatih-Cankurtaran
  43. Hasan Baba, Fatih-Halıcılar köşkü
  44. Hüseyin Sadık Baba, Fatih-Balat
  45. İbrahim Baba-ı Veli, Fatih-Kocamustafapaşa
  46. İnadiye Baba, Fatih-Kocamustafapaşa
  47. İskender Baba, Üsküdar
  48. Kahhar Baba, Beyoğlu-Halıcıoğlu
  49. Kahraman Baba, Beyoğlu-Kasımpaşa
  50. Kara Baba, Fatih-Çemberlitaş
  51. Kartal Baba, Üsküdar
  52. Karyağdı Baba, Eyüp-Piyer Loti Tepesi
  53. Kasım Baba, Üsküdar
  54. Kavsara Baba, Üsküdar
  55. Kaygusuz İbrahim Baba, Üsküdar-Karacaahmed
  56. Keserci Baba, Fatih-Hüsrevpaşa
  57. Kıble Baba, Fatih-Küçükpazar
  58. Koyun Baba, Fatih-Eskialipaşa
  59. Köpekçi Hasan Baba, Eyüp-Edirnekapı Mezarlığı
  60. Kuleli Baba, Kuleli
  61. Laleli Baba, Fatih-Laleli
  62. Mahmud Baba, Kadıköy-Kuşdili
  63. Melek Baba, Üsküdar-Karacaahmed
  64. Muhtedi Ali Baba, Fatih-Zindan Han
  65. Nafi Baba, Rumelihisarı Şehidlik
  66. Nakkaş Baba, Nakkaştepe
  67. Oruç Baba, Fatih-Şehremini
  68. Paşa Baba, Beyoğlu-Taksim
  69. Perişan Ali Baba, Zeytinburnu-Kazlıçeşme
  70. Saka Baba, Eyüp
  71. Saka Baba, Fatih-Sulukule
  72. Sancakdar Baba, Göztepe
  73. Sarı Baba, Sarıyer
  74. Sarı Saltuk Baba, Rumelifeneri
  75. Sarnıçcı Baba, Sinanpaşa
  76. Seydi Baba, Fatih-Haseki
  77. Sofu Baba, Fındıklı
  78. Takkeci Baba, Topkapısı
  79. Telli Baba, Rumelikavağı
  80. Turabi Baba, Beyoğlu-Kasımpaşa
  81. Tuz Baba, Beşiktaş
  82. Yörük Baba, Göztepe
  83. Zambak Baba, Fatih-Edirnekapısı
  84. Zuhurat Baba, Bakırköy

 

Doğan Pur bir fatiha niyetine haber verdi