, 20 Haziran 2018
Usturlab ile geleceğin bilim adamları yetişiyor

6294

Usturlab ile geleceğin bilim adamları yetişiyor

Usturlab, 3-18 yaş arası tüm çocuk ve gençlere bilimi sevdirmek amaçlı kurulan genç bilim insanlarının bir araya geldiği bir oluşum. Meryem Uçar yazdı.

Usturlab, tarihi bir ölçüm cihazının adı. Güneş, Ay, gezegen ve yıldızların konumlarını belirlemekte kullanılmış bir zamanlar. Yerel saat ve namaz vakitleri hesaplanmış bu alet sayesinde. Bazı matematik problemlerinin çözümlenmesinde de kullanılmış. Usturlabtan bahsetmemin sebebi, bu adı taşıyan bir çalışmayı anlatmadan önce adının anlamı hakkında bir giriş yapmaktı.

Usturlab, 3-18 yaş arası tüm çocuk ve gençlere bilimi sevdirmek amaçlı, her bilim dalından atölyeler tasarlayan, hazırlayan ve sunan genç bilim insanlarının bir araya geldiği bir oluşum.

Sümeyye Ceylan ve Zeynep Handan Aydoğan tarafından kurulan Usturlab’ın temel amacı, çocukların, yaşıtları ile birlikte aktif katılımcı oldukları bir ortamda bilim ve sanata ilgilerini arttırmak, heyecanlarını yitirmeden eğitimlerine devam etmeleri ve meraklarını geliştirerek geleceğin mucitleri olmaları için onlara yol göstermek.

Usturlap’ın kurucularından Sümeyye Ceylan, bir dönem Viyana’da yaşamış. Evlenip çocuk sahibi olunca Viyana’nın “çocuk dostu” şehir olma yüzünü görmüş. Kendisinin çok bunaldığı şehir, çocuklar için bir üniversiteymiş âdeta. Üniversiteler, sanat galerileri, müzeler, ulaşım sistemi, kreşler… Tüm sosyal sistem çocuklar için de ayrıca tasarlanmış. İstanbul’a döndüklerinde biraz hayal kırıklığına uğramış ama karanlığa küfretmek yerine “bir mum yakalım” diye düşünerek kendisi de bir matematikçi olan, uzay merakı çok küçük yaşlarına kadar uzanan Zeynep Handan Aydoğan ile Usturlab’ı kurmuş.

Adı neden Usturlab?

Adının Usturlap olmasının sebebini de, “Karmaşık ve dalgalı bir denizde kaybolmamayı başarmış kadınlar olarak, tüm çocuklarımıza da kendi yönlerini kendileri bulabilecekleri ve hayat hikâyelerini oluşturmada yardımcı usturlablar sunmak istedik.” diye açıklıyorlar.

Usturlab’ta her bilimsel konu, felsefi bir sorgulama ile başlatılıp deneysel, gözlemsel bir süreçten geçirilip bir sanat faaliyeti ile bitiriliyor. Mümkün olduğunca çocuklar, ceplerinde cevaplanmış sorular ve cevabını kendi arayacakları yeni sorular ile evlerine gidiyor.

Kendi düzenledikleri çalışmaların yanısıra, okullarda ve özel programlarda da atölye çalışmaları gerçekleştiriyorlar. Bu atölyeler biyoloji bilimleri, yer bilimleri, doğa bilimleri alanlarında araştırma, gözlem ve deney yapma süreçlerini kapsıyor. Usturlab atölyelerinde çocukların araştırma, gözlem ve deney süreçlerini zevkle geçirmesi sağlanıyor ve onlara, sadece bilim hakkında konuşulanı dinlemeden ziyade “bilim yapma” fırsatı da sunuluyor.

Orman Kâşiflerinde neler yapılıyor?

Usturlab’ın faaliyetlerinden biri de Orman Kâşifleri. Bu atölyede 3-6, 7-9, 11-12 yaşlar arasındaki ekoloji ve biyoloji dersini sadece kitaptan ezbere yapmış ve yapacak olan çocuklara ‘yaşayarak öğrenme’ fırsatı sunuluyor.

Orman Kâşifleri aslında dünyanın birçok yerinde farklı isimlerle ve yöntemlerle uygulanan ve çocukların zevk aldığı bir öğrenme ve eğlence faaliyeti. Orman Kâşiflerinde çocuklar, ayaklarının altındaki ve başının üstündeki her şeyi tümel bir bakış açısıyla ve bağlantılar kurarak gözlemliyorlar, içinde yaşadıkları tabiat ile tanışarak yakın bir bağ kuruyorlar. Artık zarar vermeye değil korumaya odaklanıyorlar.

Uzayda Uçan Şantiye

Usturlab, yaklaşık iki yıldır çeşitli belediyelerde “Uzayda Uçan Şantiye” adı verilen bir astronomi atölyesi uygulamaya başlamış. İki buçuk saat süren bu atölyede oyunlarla eğlenceli bir sunum yaparak çocuklara temel astronomi bilgileri veriliyor, ayrıca geri dönüşüm malzemelerinin çöp olmadığı vurgulanarak bu malzemelerle çeşitli maketler yaptırılıyor.

Alibeyköy’deki Osmanlı Parkı’nın içinde yer alan yeşil bina, Eyüp Belediyesi tarafından Ali Kuşçu Uzay Evi olarak dekore edilmiş. Duvarlar, tavan ve zemini çeşitli uzay görselleriyle donatılmış ve çocuklar için atölye boyunca giyecekleri astronot tulumları hazırlanmış. Çocukların büyük keyif aldığı bu çalışmalarla geleceğin Ali Kuşçuları, El-Harezmileri, Farabileri yetişecek inşaallah.

Yeni projeler

Usturlab oluşumundaki arkadaşlar, İstanbul’a çocukların içinde yaşayarak bilim yapacakları büyük bir öğrenme parkı kazandırmak; Avrupa’da örnekleri hızla çoğalan yaşayarak öğrenilen bir okul kompleksi kurmak; geniş kapsamlı bir matematik müzesi ve Uzay Evi projelerini tüm belediyelerde gerçekleştirerek tüm çocuklara astronominin ufuk açıcı dünyasını tanıtmak istiyorlar.

Usturlap gibi oluşumların sayılarının artmasını ve Usturlab’ın amaçlarını bir an önce gerçekleştirmelerini diliyoruz. Zira gerçekten çok ihtiyacımız var.

 

 

Meryem Uçar, geleceğe umutla bakıyor