, 27 Mayıs 2016
Osmanlı hanım evliyaları bu kitapta

Menâkıb-ı Veliyyâtü’n-Nisa/Kadın Evliya Menkıbeleri

37043

Osmanlı hanım evliyaları bu kitapta

Menâkıb-ı Veliyyâtü’n-Nisa/Kadın Evliya Menkıbeleri; “tasavvuf yolunda yürüyen hanım kardeşlerine” ithafen kaleme alınmış menkıbname türünde bir eser…

İlgili Yazılar
Şair kula da s ir kula da düşen hayran olmaktır
Şair kula da sâir kula da düşen hayran olmaktır

Şair ve yazar A. Ali Ural, uzun zamandan sonra beklenen son kitabı 'Gizli Buzlanma'yla şiir yolculuğuna devam ediyor. Fatma Toksoy, şairle, 'Gizli Buzlanma'yı konuştu.
21/08/2015 15:03
İnsan yazdıkça nereye varacağını seziyor
İnsan yazdıkça nereye varacağını seziyor

'Dünya hızla dağılmaya devam ediyor.' Güzide Ertürk, yazarlık hayatı ve kitabı 'Öbür Dünya Öyküleri' hakkında Naime Erkovan'ın sorularını cevaplandırdı.
03/07/2015 14:02
Tufanı hissetmeden kötülüklerden kurtulamazsınız
Tufanı hissetmeden kötülüklerden kurtulamazsınız

'Akletmekten uzak durana ne din, ne felsefe, ne hayat hiçbir şey söyleyemez.' Mehmet Sabri Genç, 'Şey ve Tan' ve 'Karekök Hayat' kitapları etrafında Naime Erkovan'ın sorularını cevaplandırdı.
30/04/2015 15:03
Soy sanat yatağında akan uğultulu bir nehir gibidir
Soy sanat, yatağında akan uğultulu bir nehir gibidir

Hüseyin Su ile edebiyat ve sorumluluk bağlamında söyleşi: 'Soy sanat, yatağında akan uğultulu bir nehir gibidir. Yazmaksa, serâpâ sorumluluktur.' Metin Erol konuştu.
15/03/2015 14:02
Şiir halimizin fotoğrafını çekmek için gerekli
Şiir halimizin fotoğrafını çekmek için gerekli

İkinci şiir kitabı 'İşlenmemiş Suç' geçtiğimiz aylarda çıkan Ayşe Sevim, şiiri üzerine Salih Ağbalık'ın sorularını cevapladı..
15/01/2015 15:03
Her öykü için bir iskele kurdu
Her öykü için bir iskele kurdu

Naime Erkovan, fantastik öykü deyince ilk akla gelen isimlerdendir. Eyyüp Akyüz; Beşinci Düğme, Soğuk Taht ve Asılsız Hikâyeler adını taşıyan üç kitabıyla öykü severlerin gönlünde taht kuran Erkovan'la kitapları üzerine bir söyleşi gerçekleştirdi.
07/01/2015 16:04

 

Sohbet, manevi ilerleyiş için en önemli etkenlerden biri kabul edilir ehlince. Sohbet ile dinin emir ve nehiyleri anlatılır, zor görünenlerdeki kolaylıklar açığa çıkarılır. Sohbet bir su gibi akar, kıvrılır dimağlarda. Belki bu yüzden din nasihattir, buyurmuştur Efendimiz (sav). Allah’ın anıldığı sohbetleri teşvik etmiş, önemine dikkat çekmiştir.Menâkıb-ı Veliyyâtü’n-Nisa/Kadın Evliya Menkıbeleri

Sohbetleri gönle nakşeder menkıbeler…

Pek çoğumuzun da ilk dini bilgileri değilse de, dinin mahiyetini ilk sezişleri bu minvalde bir sohbet halkasında olmuştur. Üslup genelde bellidir. Bir ayet yahut hadis ile o sohbetin mevzusu açılır, belirtilir; ardından kıssalar ve menkıbelerle sohbetteki bilgiler adeta tahkiye edilerek, dimağımıza resimler, motifler şeklinde nakşedilir. Zevken idraklerimizin pek çoğu bu menkıbelerin tadını taşır, kokusunu duyurur. Bilhassa çocuk dimağlarımızda menkıbelerdeki o masalsı dünya, inanmanın en büyük ayrıcalıklarından biri olarak alabildiğine bizim olur.

Menkıbelerin bu anlamda bizde edindiği yer öyle derindir ki, hiç birimiz onların gerçek hayatta olup olmadığını, başka bir anlatının varyasyonu olup olmamasını vs. önemsemeyiz. Onun işlevi bambaşkadır çünkü ve hedefini genellikle şaşırmadan buluverir.

Zengin bir menakıbname edebiyatımız var

Her ne kadar menkıbeler sözlü verimler olarak yaşasa da, çoğu zaman belli bir düzen içinde kayda geçtiğini ve yüzyıllara taşındığını biliyoruz. Menakıbname adını verdiğimiz bir tür oluşturacak kadar zengin bir menkıbeler birikimimiz var. Bunların kimi tek bir Allah dostunun hayatını, sözlerini, kerametlerini ihtiva ediyor, kimi bir tarikat kolunun tüm meşâyih ve halifelerinin hayat ve menkıbelerini; bazense ayrı ayrı beldelerden ayrı ayrı tarikatlardan Allah dostlarını tanıtan tezkireler olarak karşımıza çıkıyorlar.

Fakat bu haberde kısaca değineceğimiz menakıbname, çok daha farklı bir cihetle bir araya getirilmiş isimlerden bahsediyor. Eser, muhtemelen ehl-i tarik bir hanım olan Emine Cavide Hanım tarafından dil hususiyetlerinden anlaşıldığı kadarıyla 18. yüzyılda, kadın evliyaları tanıtmak ve menkıbelerinden söz etmek üzere, yazarın ifadesiyle “tasavvuf yolunda yürüyen hanım kardeşlerine” ithafen kaleme alınmış. İsmi: Menâkıb-ı Veliyyâtü’n- Nisa; yani ki Kadın Evliya Menkıbeleri.Bekir Şişman

Kadın Evliya Menkıbeleri

Eser, Yrd. Doç. Dr. Bekir Şişman tarafından yayına hazırlanmış ve Şule Yayınları ile okuyucuya ulaşmakta. Giriş kısmıyla tasavvufî halk edebiyatı ve bilhassa menkıbeler üzerine akademik bir bilgi derlemesi de içeren kitap, bilhassa Türkoloji öğrencileri için fayda sağlayabilir. Orijinal yazma nüsha ile ilgili bilgi ve incelemeler için ayrıca bir bölüme sahip olan eser, yazmanın sadeleştirilmiş versiyonunu, transkripsiyonlu metnini ve son olarak orijinal halinin tıpkıbasımını ihtiva ediyor.

Menâkıb-ı Veliyyâtü’n- Nisa’da yirmi bir kadın evliyaya ait kırk beş menkıbe, elli beyit, bir na’t-ı şerif ve bir kaside yer alıyor. Beyitler, na’t ve kaside Emine Cavide Hanım’ın kaleminden, kendisinin oldukça rakîk bir kalbe sahip olduğunu hissettirir dizeler…  Maalesef her hanım evliyaya dair uzun uzun bilgiler yer almıyor. Pek çoğunun neredeyse ismi zikredilmekle kiyafet olunmuş. En uzun yer ayrılan, belki de hakkındaki kıssaların en fazla yaygın olduğu hanım evliyalardan olan Rabiatü’l- Adeviyye Hazretleri.

Kadın Evliyalar umudumuzu tazelemeli...

Kadınlar üzerine pek çok şeyin söylendiği, pek çok hesabın yapıldığı, bizzat kadınlarca bile kadınların metalaştırıldığı bir devirde, eser, hem bir hanım tarafından kaleme alınmış olması, hem de kadın evliyalardan bahsediyor oluşuyla, kanaatimce oldukça önemli. “Ey Allah’ım maksudum sensin ve talebim yalnız rızandır!” demiş, bunu yaşamış, dünyaya ellerinin tersiyle bir “eyvallah” çekmiş hanımların varlıklarını bize bir kez daha duyuran, hatırlatan, onlardan biri olmayı dilemeye vesile olabilecek bu esere göz atmak, hepimizde ve fakat bizzat hanımlar olarak bizim içimizde kendimize dair yeni umutları alevlendirebilir, vesselam.

 

Ayşe Leyla Uysal, taleb-i himmet etti…