, 16 Ağustos 2018
Bir kadim şehrin kısa hikayesi Konya

9527

Bir kadim şehrin kısa hikayesi: Konya

Ortada sema yapan bir tepecik, eteklerinde kadim şehir. Bir cümle ile Selçuklu şehrini anlat deseler bu cümleyi söylerdim. Konya; külliyeli şehir, Selçuklu başşehri, Karaman başşehri, Osmanlı şehzade şehri ve son olarak kentleştirilen şehir... Cihad Meriç yazdı.

İlgili Yazılar
İbn Batuta nın İzinde Beylikler Dönemine Seyahat
İbn Batuta’nın İzinde Beylikler Dönemine Seyahat

Beçin, Menteşe Beyi Orhan Bey tarafından kuruluyor. Beçin kalesi diye geçiyor. Bu şehri anlatmaya kalem yetmez. Kalenin ardında platoda kurulmuş şehrin her adımı bir tarihi eser. Orhan Bey Ulu Camii, Ahmet Gazi Medresesi, Seymenlik Zaviyesi, hanlar, hankahlar, hamamlar... Cihad Meriç’in gezi notları.
31/07/2018 11:11
10 Fotoğrafta Dervişlerin ve  limlerin Gönlünde Taht Kuran Konya
10 Fotoğrafta Dervişlerin ve Âlimlerin Gönlünde Taht Kuran Konya Kapu Camii

Konya’nın Odunpazarı semtinde yer alan Kapu (Kapı) Camii, 17. asra tarihlenen Osmanlı dönemi camilerinden biri. Asırlar içinde dervişlerin, âlimlerin gönlünde taht kuran camiyi 10 fotoğrafta tanıyalım istedik.
30/07/2018 13:01
Anadolu ya Selçuklu Döneminden Y digar 10 Medrese
Anadolu’ya Selçuklu Döneminden Yâdigar 10 Medrese

Osmanlı, kendisinden önce Anadolu’da hizmet veren Selçuklu medreseleri aracılığıyla büyük bir ilmi geleneği devraldı. Özellikle Horasan, Türkistan ve merkezî İslam coğrafyasındaki ilmi ve kültürel mirasın Osmanlı’ya aktarılmasında önemli bir köprü olan Selçuklu dönemi Anadolu medreselerinden 10 tanesini tanıyalım istedik.
17/07/2018 11:11
Sahip Ata Külliyesi ne Yakından Bakış
Sahip Ata Külliyesi’ne Yakından Bakış

Sahip Ata Hanikahı, plan olarak XIII. yüzyılın bilinen Selçuklu tekke ve hanikahları arasında en büyüğü ve en simetrik olanıdır. Hacer Yeğin'in yazısı...
24/06/2018 14:02
Arkadaşı İçin Heyecanlanan Biri Ulvi Kubilay Dündar
Arkadaşı İçin Heyecanlanan Biri: Ulvi Kubilay Dündar

Ulvi Kubilay Dündar, beni Konya’da en az İsmail Özen kadar şaşırtan isimlerden biridir. Şaşırmamın sebebiyse Mahalle Mektebi dergisidir. Ömer Yalçınova yazdı.
26/11/2017 11:11
Bela Horvath'ın kaleminden 100 sene öncesinin Anadolu'su
Bela Horvath'ın kaleminden 100 sene öncesinin Anadolu'su

1913'de Anadolu'da yaşam nasıldı? Bozkırdaki Türkler neleri seviyordu? Mevleviler, Bektaşiler, beyaz Tükler, Rumlar, yoğurt ekmek yiyenler... Bir Macar'ın gözünden Anadolu gözlemleri.
26/05/2011 12:12

Ortada sema yapan bir tepecik, eteklerinde kadim şehir. Bir cümle ile Selçuklu şehrini anlat deseler bu cümleyi söylerdim.

Konya; külliyeli şehir, Selçuklu başşehri, Karaman başşehri, Osmanlı şehzade şehri ve son olarak kentleştirilen şehir...

Tepe üzerinde iç kale, içinde cami ve saray, dış tarafta her cephede bir medrese; Karatay, İnce Minare, Sırçalı, pergeli biraz daha açınca külliyeler İplikçi, Şems, Mevlana, Sahipata, Konevi...

Konya yürüyerek gezilecek bir şehir. Benim standart bir güzergâhım var, merkezden döne döne uzaklaşarak şehri gezer, Konevi'de dururum.

Sadreddin Konevi'de durmak ve tefekkür etmek gerekir. Bugün şehir Mevlana ile anılsa da Konevi olan Sadreddin'dir.

Her derde deva hareketler

Üçler Mezarlığı'nda yürümek her derde devadır. En güzel tirit Tiritçi Mithat'da yenir, en güzel çorba da Konya'da içilir. Düğün yemeklerinde saray mutfağı esintisi vardır ve yaşatılan iyi bir gelenektir. İsrafa dikkat edilerek bu gelenekler yaşatılmalıdır. Sabah sekizde başka nerede etli pilav yiyebilirsiniz? Bamya çorbası ve zerde arkasından bir daha pilav yenen kaç sofra vardır? Kısaca medrese ve âlimleri kadar mutfağı da önemlidir, Konya'nın.

Sanayisi de her geçen gün nicelik olarak büyümektedir; fakat Konya'nın ilim erbabı ve yönetici yetiştirme başarısını, sanayici ve esnaf yetiştirmeye yeterli derecede aktardığı söylenemez. Zaten Ahi Evran'da yeterli zaman kal(a)mamış Konya'da.

Konya'nın ilçeleri de şehirdir; Akşehir, Beyşehir gibi. Hadim ilçesi (Muhammed Hadimi Hazretleri) ve Ladik (Ladikli Ahmet Ağa)  beldesini bir vesile dünyabizim sitesinde yazmıştım. Taşkent ilçesi Başbakan çıkardığı için artık daha fazla gündeme gelecek. Taşkent'de pirlerkondu mekânı ve gürül gürül akan çeşme görülmeye değerdir. Hadim'in Bademli köyünde bulunan Göksu üzerindeki Yerköprü Şelalesi daha tam tanıtılamamıştır.

Her dönem medreseleri ve âlimleri ile gündemde olan Konya, her zaman kendinden söz ettirmesini bilmiştir.

Son Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi hanımına oğlunu hazırlamasını söyler. Hanımı, "Hayırdır, bey!" der. Sabri Efendi, "Çocuğu medrese tahsili için Konya'ya götüreceğim."der. Bu duruma şaşıran hanımı, "Bey koskoca payitaht İstanbul'da medrese mi kalmadı?" der.

Bu ocak hep hiç sönmedi

Konya'yı anlatmaya kaynaklarda geçen bu diyalog yeter. Paşadairesi denen bu medrese daha sonra Islahı Medaris olacaktır. Osmanlı'nın doğal ıslah sürecinde bu medrese bir kademedir. Belki kesinti olmasaydı yüzyılın adamları buradan yetişecekti. Kesintiye, yasaklara rağmen yine de adam yetişmiş bu ocaktan. Ocağın pirleri; Memiş Efendi, Bahauddin Efendi ve oğulları, Fahri Kulu Efendi, Hacı Veyis Efendi, Hacı Veyiszade Efendi... Hacı Veyiszade Hoca mirasın bir şekilde korunup imam hatip liseleri yolu ile eksiği fazlasıyla günümüze ulaşmasını sağlayan manevi sancak beyidir. Bugün birçok ilahiyat hocası onun öğrencisinin öğrencisidir.

Konya'da Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş döneminde açılan Islah-ı Medaris araştırmacıların ilgisini bekliyor. Konuyla ilgili eser bulunmaması manidar. Osman Koçkuzu Paşadairesi eserinde konuya dokunup geçiyor. Aslında bu medrese Paşadairesinin devamı niteliğindedir. Mezun veremeden dönemin şartları bahane edilerek kapatılmıştır.  Bitirmeden mezun olanlar bile ciddi donanımla yetişmiştir, bu durumun en güzel örneği Konya Tarihi kitabının yazarı İbrahim Hakkı Konyalıdır

Peki, Hacı Veyiszade Efendiden faydalanan sadece ilahiyat hocaları mı? Hayır. O alim olduğu kadar aynı zamanda halk adamıdır, bir çok alim gibi esnaf, çiftçi de onun tedrisatında yetişmiştir. Bugün Konya'da hala bir ışık görebiliyorsak Rabbimizin himmetiyle bu güzel ve iyi adamların eseridir.

Bugün de Konya'da tefsir âlimi ve tefsir kitabı yazarı Ali Küçük Hoca'nın dersine katılmak mümkün; ayrıca bir yere kayıt olmanıza da gerek yok. Aynı konu hadis, fıkıh ilimleri için de geçerli. Son dönemde kendini Ailenin kurtulmasına adamış, seksenlerin meşhur âlimi Ribat Eğitim Vakfı Kurucusu Abdullah Büyük Hoca'nın haftalık halka açık derslerine katılmak da mümkün.

Benim için Konya Sır Hoca'nın memleketidir. On bir yıl yaşadığım kendimi yenilediğim şehirdir. Ayrıca benim için durulma ve arınma şehridir. Arınma ve yenilenme süreci devam ediyor, her yıl Konya'da itikâfa girmeye devam ediyorum. Ve yolum her zaman oradan bir şekilde geçer; çünkü yolum/tarikim orada. Konya ile ilgili bir kitap hacmine ulaşan yazılarım var; fakat bu yazı vesilesiyle gördüm ki Konya başlıklı yazılacak daha çok konu var.

Konya'nın yeni müftüsü de bence şehir için önemli. Bahsettiğimiz âlimler birikiminin içinde yetişmiş ve konuşması ve hareketleri bu kadim irfanı yansıtan Tefsir âlimi Ali Akpınar Hoca'nın Konya müftüsü olması büyük nasip. Tahir Büyükkörükçü Hoca Efendiden sonra bu makamı doldurabilecek önemli bir şahsiyet. İnşallah bürokratik işlerle yorulmadan birikimini Konya'ya aktarabilir.

Niğde'den sonra Konya'ya vardık. Dört gün şehre misafir oldum. Şimdi yoluculuğumuz, iyi adamlar defterine kayıtlı başka bir dostun yaşadığı Afyon'a.

 

Cihad Meriç yazdı






İlgili Konular
Konya /